BOĞA GÜREŞİ

Çitlerle çevrili bir sahanın etrafında lılığı, küçük bir çağrı karşısında, hayhazırlanmış
olan tirübünlerin oturacak vanm süratle hareketinden, cesareti ise,
yerlerini dolduran seyirciler rodeo gös- saldırıya geçtiğinde gözü pekliğinden,
terilerini dikkat ve heyecanla izlerler, her çeşit kışkırtmalara anında cevap
Alana açılan kapıdan çıkan binici altın- vermesinden anlaşılır,
dakl hayvanla gösterisine başlar. Her Boğa güreşinin en yaygın şekli coran
atın ya da öküzün üzerinden düşme- rida’dır. Doğa tarafından korkunç bir
sini bekleşen seyircilere, mahir bir ro- şekilde silahlandırılmış ve saldırma içdeocu
olduğunu kanıtlamak ister binici, güdüsüne sahip bulunan bir hayvan kar-
Bu dakikalarca sürebildiği gibi kısa bir şısmda, insan zekâsının üstünlüğünü
zamanda da sonuçlanabilir. Büyük Çir göstermek için uğraş vermesi boğa güremaharetle
ve hızla at süren binici düş- şinde ana prensiptir. Güreşçi boğaya
mediği sürece alkışlanır. üstünlüğünü kabul ettirdiği zaman hay-
Boğa üzerinde gösteriler, genellikle vanm hareketlerine ve aynı zamanda şeçıplak
hayvanın sırtı üstünde ve dizgin- refli davranış kurallarına uyarak onu
siz binmiş olan rodeocular tarafından kılıçla öldürür. Matadorun kılıç darbeyapılır.
Boğanın üzerinde durabilmek sini önden vurmak zorunluluğu vardır.
İçin binicinin denge sağlamak için gös- Bunu sağlamak için değneğe tutturultereceği
maharet küçümsenemez. muş kırmızı kumaşı (muleta)yı kulla-
★ ★ ★ narak boğanın başını aşağıya doğru eğ-
BOĞA GÜREŞİ: mesl temin edilir. Ayrıca matador boğa-
Boğa güreşinin kökeninin Girit ada- nın boynuzlarının arasına girecek şesına
dayandığı, daha sonraları Etrüsk- kilde yaklaşır. Kılıcını kürek kemiğinin
ler ve Romalılar tarafından benimsen- kenarı ile omurga arasına saplar. Haydiğl
sanılmaktadır. Hıristiyanlığın ya- vanın ölümünü çabuklaştırmak için hayıldığı
sıralarda bu spora İlgi azalmış, yatl organlarından birini, örneğin, bir
müslüman faslılann çabası 11e yeniden kan damarını kesecek şekilde göğüs boşönem
kazanmış, 8. yüzyılda Ispanya’ya luğuna derinlemesine saplamak gereklisokulmuştur.
dir. Boğa güreşi stratejisinin temeli, bo-
Günümüzde, Portekiz, Kolombiya, .ğayı yavaş yavaş ve yeteri derecede yor-
Peru, Ekvator, Venezüela ve Fransa’da gun düşürmektir,
büyük rağbet gören boğa güreşi, 15. yüz- Boğa güreşlerinin yapıldığı Plazas de
yılda Ispanya’da ulusal spor olarak ka- toros adı verilen arenalar çember şekbul
edilmiştir. Halen İspanyolların çok ünde büyük amfiteatrlardır. Redondel ya
sevdikleri bir spor gösterisidir. , da ruedo adı verilen asıl arena ortada
Boğa güreşinde amaç, özel olarak bulunur. Seyircilerin oturduğu sıralan
geliştirilmiş bir boğanın, matador ta- boğalardan korunmak için yüksek durafından
arenada yenilgiye uğratılması- var yapılmıştır. Arenaya açılan üç kadir.
Yani, boğanın kaba kuvvetini, usta- pıdan birincisi torreroların çıkmasına,
lık ve hünerle yenmektir. Kuşkusuz İkincisi boğaların güreşten dört saat
arenaya İlk çıkan bir boğanın nasıl dav- önce tek başlarına kapatıldıkları hücranacağı,
ne gibi fiziki ve manevi güçler relerden çıkmasına, üçüncüsü ise öldüortaya
koyacağı bilinmediğinden güreş- rülen hayvanların arenadan dışarı çıkaçlnin,
çok çevik, refleks sahibi, ani ka- rılmasına yarar.
rarlar verebilen, elindeki pelerini kul- Başkan güreşin her safhasının sürelanmada
yetenekli bir kişi olması gerek- sini belirler ve kurallara uygun bir şemektedir.
îyi bir güreş boğasında, ce- kilde yapılmasını gözetir. Beyaz, yeşil,
saret, soyluluk ve canlılık aranır. Bu kumam renkteki mendillerden yararlaözelllklerinl
boğa, mızrak karşısında gös- narak buyruklarını bildirir. Bu buyrukterir.
örneğin; boğanın soyluluğu güreş- lan bir trampetçi ve iki borazancı etraçinln
elindeki kumaşa saldınşından, can- fa duyururlar.

Güreşin birinci safhasında pikadorlar

ortaya çıkar. Bu süvarilerin görevi

boğanın ilk saldırışlarını önlemektir.

ikinci safhada, banderillerolar arenaya

çıkarlar. Bunlar boğayı saldırıya

geçmesi için kışkırtırlar. Boğanın iki

omuzuna rengarenk kağıtlara sarılı üç

dört çift şişi saplıyarak, boğanın öfkesini

son haddine kadar, kamçılamak isterler.

Üçünrü safha son safhadır. Artık

iş matodora kalmıştır. Matodor elindeki

öldürücü kılmcı ile hayvanı yormak ve

saldırılardan kendini korumak için muletayı

kullanır. Amaç, hayvanın gerektiği

biçimde dört ayağı üzerinde ve başını

hafifçe yere doğru eğip dikilerek

durması için çeşitli oyunlar sergilemektir.

v

Matodorun boğaya oyun uygulayarak

yanından geçip gitmesini sağlaması

için:

1 — Hayvanın saldırmasını beklemesi

ve tam hizasına geldiği zaman kenara

çekilmeye kalkışmaması.

2 — Boğayı, esas saldırı doğrultusunda

eğik düşecek şekilde savuşturması.

3 — Boğa hızla koşarken muletayı

(kumaşı) onun süratine uygun bir hareketle

çekmesi gereklidir.

Boğa güreşi oyunlarına suerte denir.

Bunlar pelerin suerteleri, şiş suerteleri,

muleta suerteleri adı altında toplanmıştır.

Matadorun değişik oyun biçimlerini

yerinde ve zamanında kullanması zorunluluğu

vardır. Matadorun artistik gösterileri

sonucunda güreş matadorun kılıcı

boğayı öldürecek şekilde saplamasıyla sonuçlanır.

Bazen bu İşin başarılması

mümkün olmıyabilir, kılıcın kırılmasını

da hesaba katmak gerekir. Aslında boğa

güreşleri çok tehlikelidir. Bazen matadorların

boğanın boynuz darbeleriyle de

öldükleri görülmüştür. Bütün bunlara

rağmen boğa güreşleri günümüzde çok

sevilen, heyecan duyulan, bir gösteri olma

özelliğini korumakta, hatta güreşlerin

yapıldığı günler şölenler, törenler

tertiplenmektedir.