KAYAKTA ÇIĞLARA KARŞI KORUNMA

ÇIĞLARA KARŞI KORUNMA
Çıt tehlikesi nasıl ortaya çıkar?
1. önemli etkenler:
a) Arazi:
Eğimi (genelikle 30 - 40 derece arası),
şekli, güneş ve rüzgâra göre durumu
ve toprağın doğal yapısı.
b) Kar üstünde bileşimi:
En altta veya arada kaygan bir kar
tabakasının bulunuşu tehlikeyi arttırır.
c) Yeni kar:
Her yeni yağan kar çığ nedeni olabilir.
Rüzgârsız yağan yeni kar niceliğine
göre tehlike yaratır;
10 - 30 cm: geziler için, çok sınırlı
yerel,
30-50 cm. geziler için yerel,
50- 80 cm: yerel,
80 - 120 cm: genel ve 120 cm. den
fazlası çok büyük tehlike yaratabilir.
d) Rüzgâr:
Kar’ı tehlikeli yığınlar halinde biriktirerek
bir çok çığa neden olur.
e) Isı: Kar örtüsü kuru olduğu zaman,
yüksek ısı kısa bir süre için büyük
tehlike yaratır. Kar örtüsünün sulandığı
durumlarda ise; düşük ısı tehlikeyi azaltırken,
yüksek ısı arttırır.
2. Çığ tehlikesini, genellikle, değişen
koşullar ortaya çıkarmaktadır. Bir
yamaç uzun süre tehlikesiz görünürken,
arada kısa veya uzun süreli tehlikeli devreler
olabilir, çünkü durumun değişmesi
için çok kez birkaç saat yeterli olmaktadır.
ÇIĞ TEHLİKESİ VARSA NASIL
DAVRANMALIDIR?
Normal durumda kurtulma şu yollarla
gerçekleşir:
— Kar altında kalan kişinin kendi
çabası,
— Arkadaşlarının yardımı;
— özel olarak yetiştirilmiş köpekler,
— Sondaj.
Çığlar* Karşı Korunma
özel durumlarda ise, can kurtarma
birlikleri, radyo dalgaları ile çalışan özel
araçlarla araştırma yapmaktadır.
1. Tehlikeli bir durum varsa, emin
yerlerden çıkmamalıdır (barınak, kulübe
vs.).
2. Çok gerekli değilse, tehlikeli yamaçlardan
kaymamalıdır.
3. Tehlikeli olduğu sanılan bir arazide
izlenecek yol şöyle saptanır:
a) Tepelerin üstünden veya ağaç,
kaya gibi doğal koruyucuların altından
geçecek şekilde.
b) Yamacın mümkün olduğu kadar,
en üst bölümünden geçecek şekilde.
c) Çeşitli patlayıcı maddelerle ya
da bağlanarak güvenliği sağlanmış bir
ekiple çığ düşürülmeye çalışılarak,
4. Tehlikeli olduğu sanılan bir araziden
geçilecekse şu tedbirler alınır:
a) Geçecek kişilerin sayısı ve isimleri
saptanır, bir sıra oluşturulur. îlk
yardım donatımı ve varsa sağlık personeli
sıranın en arkasına yerleştirilir.
b) Uyarıcı işaretler bırakılır.
c) Çığ kaytanları açılır.
d) Ağız, burun örtülür.
e) Bağlamalar gevşetilir ve güvenlik
kayışları çıkartılır.
f) Sopalar kayışların üzerinden
tutulur.
g) Sıradakiler arasındaki uzaklık,
tehlikeli bölerede bir kişiden fazla olmayacak
biçimde saptanır.
h) Çığ düşerse yapılması gerekenler
anlatılır.
ÇIĞ DÜŞERSE YAPILMASI
GEREKENLER:
1. Çığ tarafından süpürülecek bölgeden
kaçmak.
2. Varsa, kaya blokları gibi, doğal
koruyucuların altında saklanarak çığın
geçmesini beklemek.
3. Bağlamaları açıp, sopalan bırakarak,
yüzme hareketleriyle çığın yüzeyinde
kalmaya çalışmak.
4. Ağzı kapatmak.
5. Çığın durmasından az önce, son
bir çaba ile doğrularak, kollan ve elleri
başın önüne getirmek.

6. Kurtarmaya gelenler yaklaştığı

zaman bağırmak.

7. Umutsuzluğa kapılmamak.

ARAYANLARIN GÖREVLERİ:

1. Çığa kapılanları dikkatle gözlemek.

2. Son görüldükleri yeri ve izleri

işaretlemek.

3. Yeni bir çığ tehlikesine karşı,

gözcü yerleştirmek.

4. Kaybolanlara ait bulunacak şeyleri,

iyice görünür duruma getirmek.

5. Kaybolanların yerini saptamak:

a) Gözden kayboldukları noktadan

itibaren, çığın düştüğü yönde, tüm çığ

alanında olabilirler.

b) Birçok kaybolan varsa, çok kez.

gözden kaybolmadan önceki durumlarında

bulunmaktadır.

c) Arazinin biçimi, kaybolanlar

arasındaki uzaklığı değiştirici bir etken

olabilir.

6. Arama yöntemi:

a) tik olarak çığın ön bölümüne ve

doğal engellere özellikle dikkat edilerek,

kaybolma noktası ile çığın bitimi arasındaki

bölge,

b) Daha sonra çığın yan bölümleri,

c) En sonunda tüm çığ alanı aranır.

7. Çığ yüzeyinde kaybolanlarla ilgili

herhangi bir işaret olup olmadığı

araştırılır (vücudun görünen bir parçası,

giysi, çığ, kaytanı, kayak donatımı).

Bulgulara göre; hemen kayak ya da kayışı

veya simidi çıkartılan bir kayak

sopası ile sondaja başlanır.

8. Çığın altında gelebilecek tüm

sesler büyük bir dikkatle dinlenir.

9. Kurtarma ekibi çağrılır. Kazanın

yeri, saati; kazaya uğrayanların sayısı,

çığın genişliği bildirilir.

10. Sondaj 75 x 75 cm. lik alanlarla

başlatılır, sonuç alınamazsa, 25 x

25 cm. lik alanlarla sürdürülür. Derinlik

2 -3 m. olmalıdır.

11. özel olarak yetiiştirilmiş köpeklerden

yararlanılır.

12. Bu aramadan bir sonuç alınamazsa,

tüm çığ bölgesi yeniden araştırılır