EMBRİYOLOJİ

EMBRİYOLOJİ; Alm. Embryologie (f), Fr.
Embryologie (f), İng. Embryology. Yumurtadan,
organları tam bir canlının gelişmesine kadar olan
olayları inceleyen ilim dalı. Çok eski zamanlardan
beri insanlar bu konu üzerinde düşünmüşler ve
kendi devirlerine göre bâzı açıklamalar yapmışlardır.
Bu araştırmacılar bir canlının ve özellikle insan
gelişmesi üzerinde yüzyılımızda da aydmlatılamamış
sorulara cevap aramıştır. Bu çalışmalar sadece
sembolik bir değer taşımaktadır.
On yedinci yüzyılda mikroskobun keşfiyle
embriyoloji ayrı bir bilim dalı hâlinde gelişmeye
başlamıştır. On sekizinci yüzyıldaki çalışmalar
arasında zamanın büyük İslâm âlimi Erzurumlu İbrâhim
Hakkı’nın meşhur Mârifetname adlı eseri
dikkati çekmektedir. Bu eserde insan anotomisi ve
ceninin gelişimi üzerine zamanımızdakine uygun
bilgiler verilmektedir.
On sekizinci yüzyılda yumurtada canlının çok
küçük bir kopyesi olduğu fikri çürütüldü. Birçok
hayvan türündeki embriyonun gelişmesinin ufak
farklarla birbirine benzediği anlaşıldı. Yirminci
yüzyıl başında embriyonun bâzı parçalarının gelişmeyi
etkilediği gösterildi. Embriyondaki bu etkileyici
bölge denilen parçaların varlığını ilk defa
keşfeden Hans Shemann (1869-1941), bu keşfiyle
1935’te Nobel ödülü almıştır. Aslında embriyonun
gelişmesi kısmen kendi kendine, kısmen de belli
bölgelerin kontrolü altında olmaktadır. Gelişmenin
nasıl bir yön tâkip edeceğini tâyin eden asıl
faktör döllenmiş yumurtanın çekirdeğinde mikroskopik
bir yer tutan bu kalıtım maddelerinin (genler)
gelişmeyi nasıl etkilediği hâlen araştırma konusudur.
Zamanımızda embriyoloji insanın ve diğer
canlıların gelişmesiyle ilgili sorulara hücresel hatta
gen molekülleri seviyesinde cevap aramaktadır.
Embriyoloji bir çok bölümlere ayrılmıştır.
Vertebralı embriyoloji: Balık, amfibi, sürüngen,
kuş ve memelilerin gelişmesini inceleyen
embriyolojinin bir dalıdır.
İnsan embriyolojisi: İnsan yavrusunun, döllenmiş
tek hücreden îtibâren, doğana kadar geçen
süre içindeki normal gelişmesini incelemektedir.Fizyolojik embriyoloji: Gelişen doku ve organların
fonksiyonlarını inceler.