MASKE

MASKE; Aim. Maske (f), Fr. Masque (m), İng.
Mask. İnsan ve hayvan sûretlerine (resimlerine)
acâyip şekiller verdikten sonra yüzü gizlemeye
yarayan eşyâ. Maskeler üzerindeki çalışmalar antropoloji
ve sanat târihinde önemli bir yer tutar.
Çok eskiden insanların maskeler kullandıkları,
taşlar üzerine kazıdıkları resimlerden anlaşılmaktadır.
Maskeler umûmiyetle bir hayvan kafasını
esas alır.Maskenin, insanların târih boyunca zaman zaman
nasıl davranış değişiklikleri geçirdiğini göstermesi
bakımından önemi büyüktür. Maskeler
dâimâ hayâlî hayvan hikâyelerine konu olmuş ve
bunu giyen insanlar bu hikâyelere uygun danslar
yapmıştır. Meselâ, Fransa’daki Mige Mağarasında
dağ keçisi kafasını andıran iki sivri boynuzlu maskelerle
keçi gibi dans eden insan resimleri buna en
güzel örnektir. Bâbil, Ur, Tibet ve Çin’de dînî
âyinlerde bu tür maskeler kullanılmıştır. Doğu
Mississsippi bölgesinde tahtadan, insan kafasını
andıran, görünüşü çok korkunç maskeler senede bir
defâ çeşitli hastalıkların kovulması için seremoni
seklinde takılırdı. Maskelerin kullanılması insanların arın bâtıl düşüncelere sapması oranında artmıştır.
Modern dünyâda sapık inanışlı bâzı toplulukların
maske giyerek toplantı ve âyin yaptıkları bilinmektedir.
Maske ayrıca, kendisine güveni olmayan
kişilerin gerçek hüviyetleri ile yapamıyacakları
işleri yapmaya yardımcı olur. Amerika’daki
Klux Klan cemiyeti, İtalya’daki Kızıl Tugaylar bu
türlere misaldir.
Maske, günümüzde en çok tiyatro sahnelerinde
kullanılmaktadır. Tiyatro sanatçıları maske yardımı
ile insan karakterlerini daha iyi temsil edebilirler.
Bu tür maskeler ekseriyâ ağızdan yukanda kalan
renkli yarım maskelerdir. Remo Bufano’nun
yaptığı Alis Harikalar Ülkesinde isimli maskeli
oyunu buna en güzel örnektir. Son senelerde İtalyan
sanatçılar tarafından maske giyilerek yapılan kukla
oyunları oldukça dikkati çekmiş ve televizyon
oyunları hazırlanmasında çok kullanılmıştır.
Günümüzde Avrupa ve Amerika’da karnavallarda,
insanlaştırılmış kocaman hayvan kafalarından
maskeler takılması âdet hâlini almıştır. Bu
karnavallarda maske takan insanlar günlük yaşayışlarında
yapmadıkları taşkın hareketlerle âdetâ