Arnold Matthew

Arnold, Matthew (d. 24 Aralık 1822,
Laleham, Middlesex – ö. 15 Nisan 1888,
Liverpool, İngiltere), Victoria dönemi İngiliz
şairi, edebiyat ve toplum eleştirmeni.
Barbarlar adıyla andığı aristokratların, dar
kafalı, paraya düşkün olarak nitelediği ticaretle
uğraşan orta sınıfın ve bunların dışındaki
halkın o dönemdeki beğeni ve davranış
kurallarına karşı klasikleşmiş saldırılarıyla
tanınır. Culture and Anarchy (1869; Kültür
ve Anarşi) türünden yapıtlarıyla bir kültür
havarisi konumuna ulaşmıştır.
Yaşamı. 1828’de Rugby Okulu’nun müdürü
olan ünlü Thomas Amold’un en büyük
oğludur. 1837’de Rugby’ye girdi. Daha
sonra, öğrencisi olduğu Oxford Balliol College’da
yazdığı Cromwell (1843) adh şiiriyle
Newdigate Ödülü’nü kazandı. 1844’te buradan
mezun oldu. Arnold, Oxford’a
coşkulu bir sevgiyle bağlıydı. O dönemde
Oxford, John Henry Newman önderliğinde
Anglikan Kilisesi’ne karşı gelişen hareketin
merkeziydi. Arnold din konusundaki düşüncelerinde
babası gibi çok liberal ol-
Matthevv Arnold, G.F. VVatts’ın yağlıboya
çalışmasından ayrıntı; Ulusal Portre Galerisi, Londra
National Portrait Gallery, Londra
duğu halde, Oxford ve Newman onun
gözünde her zaman manevi güzellik ve
kültürü birleştiren bir simge olarak kaldı.
1847’de Lord John Russell’m Liberal kabinesinde
önemli bir görevde bulunan Lord
Lansdowne’ın özel sekreteri oldu. Haziran
1851’de Frances Lucy Wightman’la yaptığı
evlilik, gelir sağlamak için Lansdowne’ın
okul müfettişliği önerisini kabul etmesine
yol açtı. Ölümünden iki yıl öncesine değin
sürdürdüğü bu görev boyunca İngiltere’nin
taşra kentlerini sürekli dolaştı; eğitim konusunda
incelemeler yapması için hükümet
tarafından birçok kez Fransa, Almanya,
Hollanda ve İsviçre’ye gönderildi. Başka
ülkelerdeki okullara ilişkin raporlarından
ikisi kitap olarak basıldı; İngiltere’deki
okullar üzerine kendine özgü ince ve uygar
üslubuyla kaleme aldığı yıllık raporlar da
büyük ilgi uyandırdı.
Şairliği. Arnold, edebiyat ve düşünce tarihinde
bulunduğu seçkin yere, resmî görevlerinden
ayırabildiği boş zamanda yazdığı
yapıtlarla ulaştı, ilk şiir kitabı, The Strayed
Rev eller, and Other Poems. By A. (.1849;
Avare Cümbüşçü ve Öbür Şiirler, imza:
A.) idi. Bunu, 1852’de aynı imzayla çıkan
Empedocles on Etna, and Other Poems
(Empedokles Etna’da ve Öbür Şiirler) izledi.
Kendi adıyla ilk şiir kitabı 1853’te
yayımlandı. Bir bölümü daha önceki kitaplarından
seçilmiş şiirlerden oluşan bu derlemenin
ünlü önsözünde Arnold, Empedocles’in
bu derleme dışında tutulmasının nedenini
de açıklamaktaydı: Empedodes, “çekilen
acıların eylem yoluyla giderilemeyeceğini,
… hep acı çekmekten başka yapacak şey
olmadığını” anlatan dramatik bir şiirdi. Bu
önsöz sonraki eleştirilerinde savunacağı düşüncelerin
ilk belirtilerini de taşır. Birlik,
evrensellik, kişiselliğin aşılması ve yapı
sağlamlığı gibi klasik erdemleri vurgulayan
önsöz, “yüksek ahlak değerlerinden yoksun”
bir “ruhsal tedirginlik çağında” klasik
başyapıtların model alınmasını öneriyordu.
Birçok basımı yapılan bu yapıtı 1858’de
Merope adh klasik trajedi, 1867’de de New
Poems (Yeni Şiirler) izledi. Bu tarihten
sonra şiirlerinin birçok basımı yapıldı, ama
Arnold çok az yeni şiir yazdı.
Arnold’un şiirlerinin pek azı kendi koyduğu
ölçütlere uyar. Şiirleri klasik bir denge,
kişiselliğin aşılması, dinginlik ve görkemlilik
gibi özelliklerden çok, içtenlik, kişisellik,
romantik hayıflanma, duygusal karamsarlık
ve özlemle doludur. Arnold, toplumsal
yaşantısında ve düzyazılarında neşeli, nazik
ve iyimserdi. Ama bu yüzeyin altında, daha
zor seçilen farkh bir yaşam akıyordu. Yazdığı
dizeler de bu ikinci yaşamının yankısıydı