Assuan

Assuan, a s u a n ya da a s v a n olarak da
bilinir, Yukan Mısır’da il (muhafaza). Nil
Irmağının alüvyon ovası ile hemen çevresinde
dar bir şerit biçiminde uzanan yöreyi
içine alır. Yüzölçümü 679 km2’dir. Nil
boyundaki Mısır illerinin en güneyde olanıdır;
ilin güney deki, kısa sının, Mısır-Sudan
sınınnın bir bölümünü oluşturur. Nil’i çevreleyen
kumtaşı, granit ve diyorit tepelerini
yüzyıllar önce kurumuş ırmak yataklan
keser. Bu tepeler, Sudan sının yakınında en
yüksek noktasına (635 m) erişir, daha
kuzeyde ve Nasır Gölü çevresinde ise yer
yer 360 m’yi aşar. Nil, il merkezi Assuan’da
ve Sudan sınınndaki Halfa Vadisinde, daha
az aşınmış bir granit yatağı izleyerek, “katarakt”
(çağlayan) adı verilen ivinti yerleri ve
adalar oluşturur. Irmak ulaşımını engelleyen
bu yeryüzü şekilleri, Assuan’ın firavunlar
döneminde Mısır sınınnm sona erdiği
yer olarak belirlenmesinde etken olmuştur.
1902’de tamamlanan Eski Assuan Barajı,
Assuan kentinin 5 km güneyinde, 1970’te
bitirilen ve dünyanın en önemli inşaat ürünlerinden
sayılan Assuan Yüksek Barajı ise
yaklaşık 11 km güneyde yer ahr. Yüksek
Baraj’m güneyinden, 240 km aşağıdaki Sudan
sımnna kadar olan alan, içinden hiç yol
geçmeyen, dağlık, ıssız bir çölle kaphdır;
buradaki eski ırmak yatağına Nasır Gölünün
sulan dolmuştur. Yörenin Nübyeli halkı ise,
Kavm Umbu yakmlannda, tanma elverişli
hale getirilmiş bir alana yerleştirilmiştir.
Yüksek Baraj’m işletmeye açıldığı
1968’den bu yana, daha önce yalnız yaz
aylannda sulanabilen 400 bin hektarlık bir
alan sürekli sulanmaya başlamıştır. Bu sulama
alanının bir bölümü Assuan ili sınırlan
içindedir. Assuan kentinin kuzey kesiminde
şekerkamışı, mercimek, mısır ve buğday
yetiştirilir. Sanayi, Assuan Barajı ve şeker
Athena Tapınağı, Assos, Charles Tereser’in deseninden taşbaskı, 1842
Alfa Yapım
fabrikalarının bulunduğu Kavm Umbu ile
Idfu gibi büyükçe kentlerde yoğunlaşmıştır.
Yörenin başlıca yeraltı kaynakları, demir
cevheri, altın, uranyum, fosfat ve kömürdür.
Assuan kenti çevresinde, firavunlar
döneminden beri işletilen granit ocakları ile
yakın dönemlerde açılmış mermer ocakları
vardır.
Assuan, günümüze değin korunabilmiş
eski anıtlar bakımından zengin olduğu için
önemli bir turizm merkezidir. Nasır Gölünün
suları altında kalan alandaki anıtları
kurtarmak için, 1960’larda uluslararası işbirliğiyle
büyük bir hafriyata girişilerek
Nübye tapınakları daha yüksek bir yere
taşınmıştır. Özellikle Abu Simbel(*) Philai
tapınaklarını kurtarmak için çok karmaşık
işlemler gerektiren çalışmalar yürütülmüştür.
Nüfus (1983 tah.) 744.000.