BERLİN

İkinci Dünyâ Savaşma kadar Almanya’nın başşehri. 1943’te Almanya ikiye bölününce, Berlin de Doğu Berlin ve Batı Berlin diye ikiye bölündü. Doğu Berlin, Doğu Almanya’nın başşehri, Batı Berlin ise Batı Almanya’nın bir eyâleti oldu. 1961’de Doğu Almanya tarafından yapılan ve “Utanç Duvarı” diye tanınan Berlin Duvarı, Almanya’nın bölünmüşlüğünün bir sembolüydü. Doğu Berlin’in yüzölçümü 403 km2, Batı Berlin’in yüzölçümü 480 km2; nüfusları ise birbirine yakın olup, 2’şer milyona varmaktaydı.
Berlin utanç duvarının yıkılması üzerine iki Almanya’nın birleşmesini kutlayan Almanlar.
Berlin şehir merkezinin ortasından geçen Spree Irmağının buzul vâdisi üzerinde, Atlas Okyanusunun etkisinin azaldığı ve kara ikliminin başladığı yerde kuruludur. Bu yüzden havası soğuk ve az nemli, öte yandan diğer sanâyi şehirlerine göre de temizdir. Berlin’de kış aylarında ortalama sıcaklık 0°C, yaz aylarında ise 18°C’dir. Berlin, 1870’te Almanya birliğinin kurulmasıyla İmparatorluğun başşehri oldu ve dünyâ çapında önem kazanmaya başladı. Geniş caddeleri, bakımlı meydanları ve ihtişamlı taş yapıları vardı. İkinci Dünyâ Savaşında şehir hava bombardımanıyla altüst olduğunda bu taş yapılar daha az zarar görmüştür. Berlin, taş apartmanların görünümünü dengeleyecek oranda yeşilliğe sâhip olan bir şehirdir. Bu yeşilliği, şehirden geçen Spree Irmağı, kanallar ile doğu ve batıdaki göller temin eder. Berlin’de dokuma, metal, giyim, makina ve porselen gibi geleneksel ekonomik etkinliklerin yanında elektronik sanâyi de büyük önem taşır. Ayrıca sigara ve konfeksiyon üretimi de gelişmişti. Batı Berlin’de lüks tüketim malları ve yüksek ücretlerle modern bir hayat yaşanırken, Doğu Berlin’de temel ihtiyaç maddeleri üretimine ağırlık verilmişti. Doğuda düşük ücretler, fakat buna mu- kâbil ulaşım, mesken gibi ihtiyaçların daha kolay sağlandığı bir hayat tarzı vardı. Berlin, Alman eğitiminde geleneksel bir yere sâhiptir. Savaştan sonra Berlin Üniversitesi doğuda kalınca, adı Humboldt Üniversitesi olarak değiştirilmişti. Batıda da 1948’de Berlin Üniversitesinden gelen antikomünist öğretim üyeleri tarafından Berlin Hür Üniversitesi kurulmuştu. 1990’da iki Almanya’nın birleşmesiyle Berlin Duvarı yıkıldı. Kilise merâsimiyle birleştirilen Berlin, Birleşik Almanya’nın başşehri oldu.