A L L E R J İ

Çeşitli yollarla vücuda dışarıdan giren yabancı bâzı mad
delere karşı organizmanın göstermiş olduğu tepkiye bağlı belirtiler. Bu tepki normal insan vücudunda da vardır ve müdâfaayı sağlar. Allerji bir aşırı tepki reaksiyonudur. Bu aşırı tepkiyi gösteren bünyelere de “Allerjik bünye” denir. Allerjiyi meydana getiren maddeler (antijenler), ağız ve zerketme yolu ile vücuda girebildikleri gibi; bâzıları, temas yoluyla da girebilir. Ağız yolundan girerek allerji yapan belli- başlı maddeler: Yumurta, balık, çilek, pastırma, sucuk, salam, tahin helvası, kaymak, süt ve sütlü besinler, çikolata gibi kakaolu besinler, kinin ve çeşitli ilaçlar, çiçek tozlan, mantarlar, parfüm ve ev tozlan ile birlikte alman gözle görülmeyen böcekler. Enjeksiyon (zerk) yoluyla girenler: Teta- noz, difteri, dizanteri ve buna benzer koruyucu serumlar, tedâvîde kullanılan bâzı ilaçlar (penisilin allerjisi gibi)
Allerjik hastada, hastalığı meydana getiren allerjen maddesinin tespit edilmesi için yapılan allerji testleri.
a) Şüphelenilen maddenin özü damlatılır, b-c) Oamla üzerinde deriye steril iğne batırılır. d) On altı dakika sonra çeşitli aller- jenlerde yapılan testler değerlendirilir.
V o n i D o h h o r A n c i k l n n o H i c î S if»
ALM A-ATA
Deri ve solunum yollarına temas ile allerji yapanlar: Parfüm ile çeşitli ilaç ve kozmetikler, deterjanlar, tüyler, lastik ve plastik eşyâ, mobilya cila ve boyalan, mücevherat, güneş, sıcak veya soğuk ve kıl kurdu denilen asalak, bâzı bitki özsulan, çam ağaçlarından damlayan terebentin maddesi, ilkbaharda meyve ağaçlannm çiçeklerinde bulunan sarı polen tozları. Bunlardan başka allerjiye sebeb olan çeşitli madde ve olaylar da vardır. Hattâ denilebilir ki, günlük hayatta karşılaşılan her türlü madde hassas kimselerde allerjiye sebeb olabilir. Vücudun çeşitli yerlerindeki gizli yahut belirli iltihaplardaki mikropların saldığı maddelerin allerjik belirtilere sebeb olduğu bilinir. Bâzı kişilerde güneş ışınlarına karşı allerji belirtileri görülür. Bir antijen (yabancı madde) ile ilk karşılaşmada bağışıklık cisimleri (Antikor) husûle gelir, vücut bu antijenle ikinci defâ karşılaşınca, anti- jenle-bağışıklık cisimleri arasında bir reaksiyon meydana gelir ve bu reaksiyon neticesinde vücutta histamin denilen bir madde açığa çıkar. Bu madde damarları genişlettiğinden damarlarda kan göl- lenir, kalbe kan gidişi azalır. Kişide bir kendini kaybetme ve hayâtî fonksiyonların azalması durumu ortaya çıkar (anafilaktik şok). Bu şok hâli her allerjik olay için kâide değildir. Bu durum, kısa zamanda vücuda çok miktarda hassas olduğu maddenin girmesi hallerinde ortaya çıkar. Buna en iyi örnek, penisilin zerkleridir. Derideki kaşıntılı yerde üzeri kırmızı, bâzan ince kabuklu, hudutları intizamsız deri kabartıları şeklinde kendini belli etmektedir. Allerjik hastalıklardan en çok bilinenleri ekza- ma ve serum hastalığıdır. Bunlara astım ve allerjik ri- nit’i (bahar nezlesi) de eklemek lâzımdır. Bu sonunculardan astım, çeşitli allerjik maddelerin teneffüsü ile ortaya çıkar. Bahar nezlesi ise ilkbaharda çiçek tozlarının burun iç yüzeyine temâsı ile olur. Serum hastalığı çeşitli hastalıklara karşı bağışıklamada verilen serumlann zerkinden birkaç hafta sonra ortaya çıkar. Allerji hâdisesinin psikolojik yönü de vardır. Sıkıntılı durumların allerjik bâzı reaksiyonlan şiddetlendirdiği kabûl edilmektedir. Bilhassa astım ve saman nezlesinde bu durum sık görüldüğü gibi, çok kurdeşen vakasında da hâdisenin öncesinde sıkıntılı bir durum târif edilmekte ve tedâvîyi bu istikâmette seçmek iyi netice vermektedir. Allerjik hâdiselerin önlenmesinde, çeşitli yollar denenebilir. Kişi hangi maddeye karşı hassas ise o madde ile temâsını önlemek birinci yoldur. Şa- his, çeşitli allerjik maddelerle temâsa getirilir. Bu yoldan bir teşhise varılabilir. Allerjik hâdise ortaya çıktıktan sonra ise bâzı ilaçlarla tedâvîye geçilir. Bu işte kullanılan ilaç ve maddelerin başlıcaları şunlarır: Başta antihistaminikler, kalsiyum, korti
zonlu ilaçlar, C vitamini. Ayrıca rejim tatbiki de mutlakâ lâzımdır. Tesbit edilmiş allergen ve antijenlerden uzak durmalıdır. Allerjiyi yapan bir il- tihab ise bunun tedâvisi yapılmalıdır