ERBAÎN (Erbaûn)

ERBAÎN (Erbaûn); kışın en şiddetli geçen
kırk günü. Halk arasında senenin günleri Hızır
(yaz) ve Kasım (kış) diye ikiye ayrılır. Kasım gün- f
leri Mîlâdî 8 Kasımda girer, 6 Mayısa kadar 179
gün Şubatın 29 çektiği artık senelerde 180 gün
sürer. 6 Mayısta Hızır günleri başlar. Kasımın en
şiddetli günleri de gündönümü denilen 22 AraAralıkta
başlayan erbaindir. Kışın en karlı, tipili ve soğuk
zamânıdır. Halk arasında “zemherîr, karakış”
da denilen bu günler 31 Ocak’a kadar 40 gün sürer
ise de, bâzı seneler hafif, bâzı seneler şiddetli ve
uzun olduğundan kesin süre tâyin edilmez.
Erbainden sonra 21 Marta kadar devam eden
“Hamsîn” girer ve 50 gün sürer. Fakat şiddeti erbain
kadar değildir. Eskiden erbainin çıkması ile
halk arasında kurbanlar kesilir ve bu günler hasta
olmadan, sıhhatli atlatıldığı için Allah’a şükredilir;
eşe-dosta ziyâfetler verilirdi.
Erbaîn tâbiri tasavvuf ve hadis ilminde de kullanılır.
Tasavvuf yolunda bulunanların, nefslerinin
kırılması için, 40 gün bir hücreye (odaya) çekilerek
ibâdet etmelerine “Erbaîn” denir. Bu erbaîn
günleri takvimlerdeki erbaîn (kışın en şiddetli zamânı)
günlerinde yapılırdı.
Hadis ilminde ise, Peygamber efendimizin:
“Ümmetimden kim kırk hadis ezberlerse, kıyâmet
günü fakîh olarak diriltilir ve benim şefâatime
kavuşur.” buyurması üzerine, İslâm âlimleri
halka kolay olsun diye 40 hadisi içine alan hadis
kitaplan yazmışlar ve bu kitaplara “Erbaîn” adını
vermişlerdir. Bunların en meşhurlarından bâzıları;
İmâm-ı Nevevî’nin, Ahmed İbni Kemâl Paşanın,
İmâm-ı Birgivî’nin Erbaîn adlı eserleridir.