MANYETOMETRE

Fr. Manyetometre (m), İng. Manyetometer. Manyetik
alan ölçümünde kullanılan âlet. Teknoloji ve
ilim alanında, manyetik alan şiddetinin ölçülmesine
ihtiyaç duyulması sonucu, çeşitli manyetometreler
geliştirilmiştir. İlk manyetometreler, bir yaya
bağlı mıknatıstan meydana geliyor ve ölçülmek istenen
manyetik alan şiddeti, yaydaki uzama miktarıyla
belirleniyordu. Ama, kısa bir zaman sonra
bunlar, önemlerini kaybederek yerlerini, elektronik
sistemlere bıraktılar. Günümüzde daha çok, proton
manyetometresi, akıgeçidi manyetometresi ve
hail etkili manyetometre kullanılmaktadır.
Proton manyetometresi: Günümüzde kullanılan
manyetometrelerin en hassası, proton manyetometresidir.
Bu cihazın çalışma prensibi, atomlardaki
artı yüklü tâneciklerin (protonların), bir manyetik
alan içinde sıralanmalarına dayanmaktadır.
Akıgeçidi manyetometresi: Bu manyetometrenin
çalışma prensibi, geçirgenliği yüksek
çekirdek çiftlerinin, hızlı alternatif akımla mıknatıslanmasına
dayanır.
Hail etkili manyetometre: Bu manyetometrenin
prensibi 1879 yılında bulundu. Ama, indiyum
antimonür ve indiyum arsenür gibi yarı iletkenlerin
yapımından önce uygulamaya konamadı. Söz
konusu iletkenden alman ince bir dilimin yüzlerinden
birinin iki ucu arasına bir akım uygulandığında,
elektronlar, akımı taşıyan manyetik bir
alanda hareket ederek, indüksiyon yoluyla, dilimin
öteki yüzünün iki ucu arasında bir gerilim farkı
meydana getirirler ki bu gerilim ölçülebilir.