MAŞA

MAŞA; Aim. Feuerzange (f); Klammer (f); (Haar-)
spange (f), Fr. Pincettes (f.pl.); pince (f);
barrette (f), İng. Tongs; pincers. Kor hâlindeki
ateşleri karıştırmak, kızgın şeyler ve ufak tefek parçaları
tutmaya yarayan âlet. Berberlerin ve hanımların
saçlara bir düzen ve şekil vermek için kullandıkları
elektrik iletkenli metal âletlere de maşa
denir.
Herhangi bir işi, usûlüne göre yapmak veya bu
işten gelebilecek tehlike ve zararların kendisine bırakılmak
üzere araya konulan kimse, yardımcı veya
vasıtaya da bu isim verilmektedir.
Maşa, bir uçu birbirine birleştirilmiş, diğer
uçlan ise birbirine, kullanış gâyesine uygun bir mesâfede
ayrılmış (V) biçiminde îmâl edilir. Uzun
kollar, umûmiyetle yassı metal parçalardır. Uzun
yassı metal parçalann ortasından uygun şekilde ikiye
katlanmasıyla da maşa îmâl edilmesi yaygındır.
Birleşik ucundan tutulup sıkılması ile istenilen
parçalar, açık kısmının kolları arasında sıkışırlarBu usûlle çalışan ve şekil olarak benzemesine rağmen
pekçok farklı yönleri bulunan maşalar mevcuttur.
Maşa; Türkçeden Arapçaya “mahşe” biçiminde
geçmiş bir kelimedir. Maşaların demirden,
çelikten, pirinçten, bakırdan, gümüşten ve altından
yapılanları da vardır. Dibcik, baston, büyük bıçak
sapları içerisinde yuvarlak biçimde olan nargile
maşalarının antika değerleri olup, günümüzde
bunlara müzelerde rastlamak mümkündür.
Camcılık sanâyiinde kıvama gelmiş cam hamurlarını,
üfleme borusundan ayırmada, derilerin
işlenmesi esnâsındaki gerilmelerinde, kâğıt,
karton, levha hâlinde olan kâğıtların masa üzerine
tutturulmasında geniş ağızlı demir ve metal
maşalar kullanılır. Son zamanlarda bütün kol saatlerinin
ayarlanması, çapa biçiminde maşa ismi
verilen küçük parça ile yapılmaktadır.
Kuyumcular, yazıcılık sanatıyla uğraşanlar,
işlerinde devamlı maşa denilen küçük bir âlet kullanırlar.
Maşa âleti, otomatik dokuma tezgâhlarında
ipliklerin koptuğu veya azaldığı zaman tezgâhı
durdurmaya da yarar. Bunun yanında; tıpta, saatçilik
mesleği ve buna benzer birçok yerlerde de
maşa adı verilen çeşitli âletler kullanılmaktadır.