Arslanşah

Arslanşah, tam adı m u îz z e d d în a r s l a n ş a h
(d. 1133, Hemedan – ö. 1177, Hemedan),
1161-77 arasında hüküm sürmüş Selçuklu
hükümdan.
Irak (ve Batı İran) Selçuklu sultanı II.
Tuğrul’un oğludur. 1134’te babası ölünce,
amcası tarafından Tekrit Kalesi’ne hapsedildi,
20 yıl kaldığı bu kalede büyüdü.
1154’te özgürlüğüne kavuşunca Selçuklu
şehzadeleri arasındaki taht mücadelesine
katıldı. Azerbaycan’ın bir bölümüne egemen
olan üvey babası Şemseddin İldeniz’in
yanma sığındı. Amcası Süleymanşah tarafından
Irak tahtının vârisi ilan edildi. Süleymanşah,
Şemseddin İldeniz’in de onayıyla
boğdurulduktan sonra Arslanşah Hemedan’a
geldi ve 1161’de tahta çıktı. Yönetim
ve ordu İldeniz’in denetiminde olduğundan,
onun bu gücüne tepki duyan Selçuklu
şehzadeleri ayaklandılar. Rey, Isfahan,
347 Arsonval, (Jacques-) Arşene d’
Kazvin ve Fars emirleri 1161’de, Arslanşah’ın
kardeşi II. Muhammed’i hükümdar
tanıdıklannı duyurdular ve Hemedan’a yürüdüler.
Ama yenilerek 1162’de yeniden
Arslanşah’a bağlılık bildirdiler, İldeniz’in,
atabegliğini kabul ettiler. İldeniz ,1163’te
Gürcü kralını yenilgiye uğrattı ve Gürcistan’ı
aldı. Ülke içinde Batınilerin çıkardığı
olaylan da bastırdı. 1167’de Rey emiri
İnanç bazı istekleri yerine getirilmeyince
isyan etti. İldeniz, İnanç’ın kuvvetlerini
bozguna uğrattı.
Arslanşah döneminde iktidar hükümdann
değil, üvey babası Atabeg İldeniz’in elindeydi.
Hâzineye, orduya; yönetime tümüyle
İldeniz egemendi. İldeniz Arslanşah adına
Irak Selçuklu Devleti’ni ayakta tutuyor,
Selçuklu emirlerini egemenliği altına alarak
eski imparatorluğu diriltmeye çalışıyordu.
Aynca kendi oğullan Pehlivan ve Kızıl
Arslan’a da önemli görevler verdirtmiş,
uygulamalarında onlardan yararlanmıştı. İldeniz’in
1175’te ölmesinden sonra Pehlivan,
Arslanşah’a kendini atabeg ilan ettirdi.
Arslanşah, eğlence ve içkiye düşkün, şairleri
himaye eden hastalıklı bir hükümdardı.