çömçe gelin,

Anadolu’da, kuraklık dönemlerinde
yağmur yağmasını sağlamak için
çocuklarla gençlerin yaptıklan tören ve bu
tören için özel olarak hazırlanan kukla.
Bir sınğa kol olarak iki çömçe takılıp
entari giydirilir. Başı gelin gibi duvakla
süslenir. İki çocuk çömçelerden tutup bu
kuklayı yürütürken, öbür çocuklar da hep
bir ağızdan söyledikleri tekerlemelerle onlan
kapı kapı izlerler. Eğer çömçeler sıkı
bağlanmışsa ortadaki sırıktan tutulan kukla
havaya kaidınlır. Yağmur yağmasını ve bol
ürün elde edilmesini dileyen tekerlemeler
söyleyen topluluğa, önünde durduğu evden
yağ, bulgur, mercimek vb verilir. Aynı
evden bir başka kişi de çömçe gelinin
başından aşağı bir tas su döker.
Bu tören bazı yörelerde “çullu kadın” ya
da “kepçe kadın” gibi adlarla anılır. Bazı
yörelerde çullu kadının yerini, soyunup
yalnız iç donu ile kalan bir erkek çocuk alır.
Çocuğun başının üstüne ters çevrilmiş bir
kalbur ya da kevgir konur. Sular bunlann
üzerinden dökülünce, yağmur yağmasına
benzer bir görünüm oluşur. Gittikçe kalabalıklaşan
çocuk topluluğu son evin önünde
durur; oradaki kadınlar toplanan malzemeyle
çocuklara yemek pişirirler.
Hazırlanan kuklanın başından aşağı su
dökme geleneği, şamanlann yağmur tanrısı
törenlerini anımsatır. Şamanlar da kutsal
keçe heykellerinin önünde aynı töreni yaparlardı.
Çömçe gelin töreni, kuraklığın
uzaması durumunda yağmur yağdırmak
amacını güden, benzerlik büyüsüne day ah
bir gelenek olarak da değerlendirilmektedir.