A N K A R A V Î M E H M E D E M İN E F E N D İ

Osmanlı şeyhülislâmlarından kırk dördüncüsü ve Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi Muham- med bin Hüseyn’dir. Ankaravî nisbetiyle veya AnkaralI Mehmed Emin Efendi diye meşhûr olmuştur. 1619 senesinde Ankara’da doğdu. Babası Hü- seyn Efendi âlim bir zât idi. İlk tahsilini babasından yaptıktan sonra İstanbul’a gelen Mehmed Emin Efendi, aklî ve naklî ilimleri öğrendi. Şeyh- Ül-İslâm Yahyâ bin Zekeriyyâ’nın hizmetinde bulunup mülâzım (stajyer müderris) oldu. İlmî üstünlüğe ulaştıktan sonra, bâzı medreselerde müderrislik yaptı. Mehmed Emin Efendi, Sultan Dördüncü Mehmed Hân zamânında sırasıyla Yenişehir, 1665 senesinde Bursa, 1668 senesinde Mısır, 1670 senesinde İstanbul kâdılığı yaptı. Aynı sene içinde Anadolu kâdıaskerliğine yükseltildi. Altı sene kadar bu vazifede kaldıktan sonra Ankara kâdılığı- na tâyin oldu. Orada hem kadılık, hem ilim öğretmekle meşgûl oldu. 1686 senesinde, Şeyhülislâm Çatalcalı Ali Efendi vazifeden alınınca, onun yerine Şeyhülislâmlık makâmına yükseltildi. Bu şerefli ve yüksek vazifeyi bir sene bir ay yürüttükten sonra 1687’de İstanbul’da vefât etti. Sultan Selîm Câmii yakınında, Kovacı Dede Câmii önündeki kabristana defnedildi. Ankaralı Mehmed Emin Efendi, din ve fen ilimlerinde yüksek derece, fıkıh ilminde de özel ih- tisâs sâhibi idi. Bir hükmü vermeden önce bütün fetvâları ve nakilleri araştırır ve hükmünü öyle verirdi. Cömerd ve kerem sâhibi olan Mehmed Emin Efendi, İstanbul’da bir medrese inşâ ettirmiştir. Şeyhülislâmlığı ve kâdılığı esnâsında adâ- let ve doğruluk üzere hükmetmiş, tevâzû sâhibi bir âlimdi. Fıkıh ilmindeki derecesi çok yüksek olan Mehmed Emîn Efendinin Fetâvâ el-Ankaraviyye ve Mecmû’a-i Fetâvâ adıyla bilinen fetvâlarını topladığı bir eseriyle birlikte, Tefsîru Ayet-il-Kürsî adlı eseri vardır.Tenvîr-ul-Ebsâr adlı esere yazdığı hâşiyesi de meşhûrdur.