AHMED CEVDET (ikdamcı)

OsmanlIların son devrinde yetişen gazeteci ve yazar. İstanbul’un tanınmış tütün tüccarlarından Hacı Ahmed Efendinin oğludur. 1862’de İstanbul’da doğdu. İlk tahsilinden sonra Kaptanpaşa Rüşdiyesini bitirdi. Özel olarak Arapça, Farsça ve Fransızca dersler aldı. Bu arada Mülkiye ve Hukuk Mektebinden mezun oldu. Kendi gayretiyle Rumca ve Almanca öğrendi. Yirmi bir yaşındayken Tercümân-ı Hakikat Gazetesinde Mütercimlik yapmaya başladı. Aynı zamanda resmî gazete olan Takvîm-i Vakâ- yi’de yazılar yazdı ve bir müddet bu gazetenin yazı heyetinde bulundu. Daha sonra Tömbeki Rejisinde Osmanlı Bankasında çalıştı. Sabah, Tarik ve Saâdet gazetelerinde baş yazılar yazdı. 1894 Temmuzunda İkdam Gazetesini yayınlamaya başladı. Bu gazeteyi uzun süre yayınlaması üzerine “İkdamcı Cevdet” diye meşhur oldu. Yayımcılık
Yeni Rehber Ansiklopedisi 261
Maârif, Dâhiliye, Ticâret nâzırlıklarında bulundu. Pâdişâh’ın husûsî encümenlerine iştirâk etti. 26 Mart 1895’te vefât etti. Nâşı, Fâtih Camii bahçesine defnedildi. Âlim, fâdıl, edîb, târihçi ve büyük devlet adamı Cevdet Paşa, muhtelif sâhalarda pekçok eser vermiştir. Bunlardan bâzıları şunlardır: Târih-i Cevdet: 12 cilttir. Osmanlı Devletinin 1774-1825 seneleri arasındaki târihini anlatır. Kısas-ı Enbiyâ ve Tevârih-i Hulefâ: 12 kısımdır. Cevdet Paşanın en tanınmış eseridir. Haz- ret-i Âdem’den îtibâren bir çok peygamberin (aley- himüsselâm), İslâm halîfelerinin, İkinci Murâd’a kadar Osmanlı pâdişâhlarının târihinden bahseder. Tezâkir-i Cevdet: Devrinin siyâsî, içtimâî, ahlâkî cephesini anlatmıştır. Ma’rûzât: Sultan İkinci Abdülhamid’e 1839- 1876 yılları arasındaki târihî ve siyâsî hâdiseleri takdîm etmek için hazırlanmıştır. Mecelle: Ahmed Cevdet Paşa başkanlığında bir hey’et tarafından hazırlanmıştır. (Bkz. Mecelle). Dîvânçe-i Cevdet: Gençliğinde yazdığı şiirleri, Sultan İkinci Abdülhamîd’in emriyle bu kitapta toplamıştır.
On dokuzuncu asırda yetişen büyük devlet ve ilim Adamı Ahmed Cevdet Paşanın Fâtih Câmii hazire- sindeki kabri.
Ahmed Cevdet Paşanın Osmanlı tarihini anlattığı 12 cildlik Târih-i Cevdet adlı eserinin birinci cildinin kapak sayfası.
Kavâid-i Osmaniye: Fuad Paşayla birlikte yazdığı dil bilgisi kitâbıdır. Ayrıca Belâgât-ı Osmâniye – Kavâid-i Türkiye, Takvîm-ül Edvâr-Miyâr-ı Sedâd, Âdâb-ı Sedât fî-İlm-il-Âdâb, Hülâsâtül Beyân fî-Te’lî- fi’l -Kur’ân, Âsâr-ı Ahd-i Hamîdî, Hilye-i Seâ- det, Ma’lûmât-ı Nâfıa (Fâideli Bilgiler adıyla İh- lâs Matbaacılık A.Ş. tarafından Lâtin harfleri ile bastırılmıştır.) adlı eserleri çeşitli mevzûlardan bahsetmektedir.