ANDROPOV, Yuriy Vladimiroviç

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği eski devlet baş- kanlarından ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi Genel Sekreterlerinden. Bir demiryolu işçisinin oğlu olan Andropov 15 Haziran 1914 senesinde Nagutskoye’de doğdu. Bir müddet telgraf operatörlüğü ve film makinistliği yaptıktan sonra Volga Irmağında kayıkçılık yaptı. Daha sonra bir teknik okula, ardından da Petrozavodsk Üniversitesine girdi. Yaroslav bölgesinde Genç Komünistler Birliğinin (Kom- somol) teşkilatlandırıcıları arasında yer aldı. Çalışmaları üstlerinin dikkatini çekince yeni kurulan Karelo-Fin Özerk Cumhuriyeti Komsomol Teşkilâtının başına getirildi. Almanların bölgeyi işgâl etmesi üzerine, Alman hatlarının gerisindeki bölgede gerilla birliklerini teşkilâtlandırdı. Savaş sırasında gösterdiği başarılar sebebiyle Petrozavodsk Parti Teşkilâtının sorumlusu oldu. 1951 senesinde Moskova’ya alınarak Komünist Parti sek- reteryasımn idârî kadrosunda vazîfe verildi. Temmuz 1954 ile Mart 1957 arasında Sovyetler Birliğinin Macaristan Büyükelçiliği vazifesinde bulundu. Sovyetler Birliğinin Macaristan’ı işgâl hareketinin düzenlenmesinde önemli rol oynadı. Ardından Moskova’ya dönerek Komünist Partisi içinde aktif rol alarak hızla yükseldi. Mayıs 1967’de parti lideri Leonid Brejnev tarafından gizli haber alma servisi KGB’nin başına getirildi. Aynı zamanda Politbüro yedek üyeliğinede seçildi. 1973 ’te Politbüronun asil üyesi oldu. 1976’da orgeneral rütbesine yükseltildi. KGB başkanlığı sırasında baskıcı bir politika tâkib ederek rejim aleyhtârı olan kimseleri şiddetle sindirdi. Komünist Parti Genel Sekreteri Leonid Brejnev’in sağlık durumunun giderek bozulması üzerine onun yerine hazırlandı. Mayıs 1982’de KGB başkanlığından istifâ etti. Siyâsî ağırlığı daha çok olan bir vazîfe almak gâyesiyle sekreteryadaki eski vazî- fesine döndü. Leonid Brejnev’in ölümünden sonra 12 Kasım 1982’de Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi tarafından genel sekreterliğe ve Prezidyum Başkan (Devlet Başkanlığına seçildi. Kısa süren vazifesi sırasında ülkesinin ağır işleyen okonomik sisteminde reformlar yapmaya, dış iişkilerde katı bir çizgi izlemeye çalıştı. Çin’e karşı uzlaşmaya yatkın bir tutum aldı. Ticârî ve askerî konularda ABD ile Batı Avrupa’nın ayrılıklarından faydalanmaya çalıştı. Sağlığının bozulması üzerine ağustos 1983’ten sonra halk arasında görülmedi. 9 Şubat 1984’te Moskova’da öldü. Onun ölümü üzerine yerine statükoya sıkıca bağlı, eski kuşak yüksek devlet görevlilerinin dostu ve Andropov’un eski rakîbi olan Konstantin Çernenko geçti.