ANKARAVİ MEHMED EMİN EFENDİ

A N K A R A V f MEHM ED EM İN EFEN D İ;
Osmanlı şeyhülislâmlarından kırk dördüncüsü ve
Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi Muhammed
bin Hüseyn’dir. Ankaravî nisbetiyle veya AnkaralI
Mehmed Emin Efendi diye meşhûr olmuştur.
1619 senesinde Ankara’da doğdu. Babası Hüseyn
Efendi âlim bir zât idi. İlk tahsilini babasından
yaptıktan sonra İstanbul’a gelen Mehmed
Emin Efendi, aklî ve naklî ilimleri öğrendi. Şeyhül-
İslâm Yahyâ bin Zekeriyyâ’nın hizmetinde bulunup
mülâzım (stajyer müderris) oldu. İlmî üstünlüğe
ulaştıktan sonra, bâzı medreselerde müderrislik
yaptı.
Mehmed Emin Efendi, Sultan Dördüncü Mehmed
Hân zamânında sırasıyla Yenişehir, 1665 senesinde
Bursa, 1668 senesinde Mısır, 1670 senesinde
İstanbul kâdılığı yaptı. Aynı sene içinde
Anadolu kâdıaskerliğine yükseltildi. Altı sene kadar
bu vazîfede kaldıktan sonra Ankara kâdılığına
tâyin oldu. Orada hem kâdılık, hem ilim öğretmekle meşgûl oldu. 1686 senesinde, Şeyhülislâm
Çatalcalı Ali Efendi vazifeden alınınca, onun yerine
Şeyhülislâmlık makâmına yükseltildi. Bu şerefli
ve yüksek vazifeyi bir sene bir ay yürüttükten
sonra 1687’de İstanbul’da vefât etti. Sultan Selim
Câmii yakınında, Kovacı Dede Câmii önündeki
kabristana defnedildi.
Ankaralı Mehmed Emin Efendi, din ve fen
ilimlerinde yüksek derece, fıkıh ilminde de özel ihtisâs
sâhibi idi. Bir hükmü vermeden önce bütün
fetvâları ve nakilleri araştırır ve hükmünü öyle
verirdi. Cömerd ve kerem sâhibi olan Mehmed
Emin Efendi, İstanbul’da bir medrese inşâ ettirmiştir.
Şeyhülislâmlığı ve kâdılığı esnâsında adâlet
ve doğruluk üzere hükmetmiş, tevâzû sâhibi bir
âlimdi.
Fıkıh ilmindeki derecesi çok yüksek olan Mehmed
Emîn Efendinin Fetâvâ el-Ankaraviyye ve
Mecmû’a-i Fetâvâ adıyla bilinen fetvâlarım topladığı
bir eseriyle birlikte, Tefsîru Ayet-il-Kürsî
adlı eseri vardır.Tenvîr-ul-Ebsâr adlı esere yazdığı
hâşiyesi de meşhûrdur.