ANTİKA

NTİKA; Alm. Antiquitât (f), Fr. Arıtiquite, ng. Arıtique. Eski zamanlardan kalma, târihî de- eri olan ve nâdir bulunan eşyâ. Antika, İtalyan- a bir kelimedir. OsmanlIlarda antika yerine “Gi- anbahâ tuhaf tefârik” (Pahası ağır, az bulunur, loşa giden mümtaz eşyâ) tâbiri kullanılırdı. On do- :uzuncu yüzyıldan îtibâren dilimizde kullanılmaya başlandı ve sonra da yerleşti. Târih boyunca kurulan devletlerin ata yâdigâr- larını muhâfaza etmeleri, saklamaları, antikaya duyulan önemi arttırmıştır. Ayrıca bâzı insanlarda eski eserlere karşı aşın merak vardır. Bunların neticesinde paha biçilmez antika kolleksiyonlan meydana gelmiştir. Devletlerin yıkılması, yangın, sel, deprem gibi felâketler, bunlardan pek çoğunun ha- râb olmasına sebeb olmuştur. Bir de kıymetini bil- miyen, ata yâdigârının ehemmiyetini anlamıyan mî- râsçıların eline düşenler tamâmen elden çıkmıştır. Osmanlı Devletinin kuruluşundan yıkılışına kadar muhâfaza edilebilen eserler, müzelerimizde saklanmaktadır. Bunların hepsi birer târihtir. Kazılarda çıkan pek çok eşyâ, kıymetini bilemediğimiz için veya çalınarak yurt dışına kaçırılmaktadır. Pekçok eserimiz bu sebeplerden dünyâ devletlerinin müzelerini süslemektedir. Günümüzde hemen hemen her devlet antika eserlerin memleket sınırlan dışına çıkanlmasını yasaklamıştır. Devletler, antika eşyâlarla müzeler kurup geliştirerek turizmini geliştirmek için uğraşmaktadır. İslâm, Türk, ilkçağ ve Osmanlı eserleri sâye- sinde yurdumuz, dünyânın en zengin antika koleksiyonlarına sâhip ülkesidir. Antika toplayan, satın alan ve satan, yâni ticâretini yapan kişilere antikacı denir. Antikacılar; târih, sanat târihi, arkeoloji gibi ilimlerde bilgileri olan kimselerdir. Türkiye’de 19. yüzyılda antikacılık müstakil meslek hâline geldi. Daha önceleri müstakil olmamakla berâber, çeşitli eşyânın ticâretini yapan kişiler tarafından alınıp satılırdı. Bilhassa, Kapalıçarşı İç Bedesten esnafı, bu işle meşgûl olurdu. Hâlen İç Bedesten’de antika eşyâlar satılmaktadır. Antika eşyânın değeri, târihî olması kadar âid olduğu dönemin sanatını yansıtmasıyla da ilgilidir. Bu bakımdan yüksek bedellerle alınıp satılmaları bu piyasayı oldukça genişletmiştir. Günümüzde milletlerarası çapta faâliyet gösteren müzâyede
İstanbul Mecidiyeköy’deki Antikacılar Çarşısında satışa sunulan antikalar.
nans hareketleri hakkında iddiâlar ortaya atılmaktadır. Bu iddiâlar, müzâyede firmalarının dA ha da şöhret kazanmasına yardımcı olmaktadır