Asetik Asit

asetik asit (CH3COOH), s i r k e a s îd î ve
e t a n o İ k a s İ t olarak da bilinir, karboksilik
asitlerin en önemlisi. Doğal karbonhidratlann
mayalanması ve yükseltgenmesiyle elde
edilen seyreltik sulu çözeltisine sirke(*), tuz
ve esterlerine de asetat denir. Sanayide,
asetik asit ve asetatlann çok geniş bir kullanım
alanı vardır. Asetik asit matbaacılıkta
bazı baskı işlerinde kullanılan metal asetatlann
hazırlanmasında, vinil asetat plastiklerin
üretiminde, selüloz asetat fotoğraf filmlerinin
ve sentetik dokuma elyafının yapımında,
uçucu organik esterleri de (etil ve bütil
asetat) reçine, boya ve vernik çözücüsü
olarak kullanılır. Salisilik asidin asetik esteri
olan aspirin ise, asetik asitten üretilen esterler
arasında ticari ve tıbbi açıdan en önemlisidir.
Aynca vücut sıvılarında ve bitki özsulannda
bulunan asetik asit, yaşamsal önem taşıyan
birçok maddenin biyosentezinde rol oynayan,
metabolizmaya yardımcı temel maddelerden
biridir; bir asetil grubunun koenzim A
molekülüne bağlanmasıyla oluşan asetil koenzim
A, ja ğ asitlerinin, birçok aromatik
bileşiğin ve steroitlerin vücutta üretilmesinde
görev alır.
Besin sanayisinde alkollü sıvıların mayalandınlmasıyla
sirke halinde üretilen asetik asit,
büyük çapta tüketildiği başka sanayi dallannın
gereksinimini karşılamak üzere bireşim
(sentez) yoluyla üretilir. Bu üretimde en sık
uygulanan yöntem, asetilenin hidratlanarak
asetaldehite dönüştürülmesi, asetaldehitin katalizör
eşliğinde havamn oksijeniyle yükseltgenmesinden
de asetik asit elde edilmesidir.
Aynca sanayide etil alkolün yükseltgenmesiyle
de asetik asit elde edilmektedir.
Saf asetik asit, suyla tamamen kanşabilen,
tahriş edici, renksiz, 16,6 °C’de eriyen,
117,9° C’de kaynayan bir sıvıdır.