Asfalt

asfalt, ağdalı sıvı ile camsı katı arasında
değişen kıvamlarda, siyah ya da kahverengi,
petrol benzeri madde. Petrolün damıtılması
yoluyla, ya da doğal kaynaklardan
elde edilir. Temel olarak karbon ve hidrojen
bileşiklerinden oluşan asfaltta, daha az
oranlarda azot, kükürt ve oksijen de bulunur.
Organik deniz çökellerinin aynşarak
petrole dönüşmesi sürecinin ilk aşamalannda
oluştuğu düşünülen doğal asfalt çoğunlukla
çeşitli mineraller içerir. Ham petrolün
damıtılması sonucu elde edilen artık asfaltın
ise böyle bir özelliği yoktur.
Asfaltın kullanılması çok eski dönemlere
değin uzanır. İÖ 3. binyılda Pakistan’da
Mohenjo-Daro’da yapılan bir su deposunda,
tuğla duvarlar arasında geçirmezliği
sağlamak amacıyla asfalt kullanılmıştır. Ortadoğu’da
ise, yollann döşenmesinde ve su
kanallannm birleştirilmesinde, bugün olduğu
gibi yine asfalttan yararlanılmıştır.
Trinidad Adasındaki Zift Gölü, ilk ticari
asfalt kaynağı olmuş, ancak petrolün temel
kaynak durumuna gelmesiyle doğal kaynaklann
önemi giderek azalmıştır. Sert
yapılı ve kömür gibi maden ocaklanndan
çıkartılan gilsonit, vurzilit ve benzeri damar
asfaltlan, ısıya dayanıklı sırların (emaye)
yapımında özel bir öneme sahiptir. Petrol
asfaltı ise, ince yol yağlanndan, sanayide
kullanılan kaim ve ağdalı yağlara kadar çok
çeşitli türlerde üretilir.
Asfalt ısıtıldığında yumuşar ve belirli koşullar
altmda esneklik kazanır. Tutkal ya da
yapıştıncı olarak kullanılmasının dışında
mekanik özellikleri pek önemli değildir.
Asfaltın temel kullanım alanı, çeşitli biçimlerde
yürütülen yol kaplamacılığıdır, ince
yağlann kullanıldığı “toz katman” uygulaması,
üst üste birkaç kez yinelenerek, ya da
asfalt katmana parçacıklar halinde agregalann
eklenmesiyle sert bir yüzey elde edilebilir.
Bir başka yöntem de, yüzeydeki doğal
maddelerin asfaltla kanştınlmasıdır.
Kanal ve su haznelerinin döşenmesi, baraj
yüzeylerinin kaplanması ve çeşitli deniz
inşaatlan, asfaltın kullanıldığı öteki önemli
uygulamalandır. Asfalt, püskürtme yoluyla
ince bir zar katman halinde sıvanabilir ve
asfalt karo 382
daha sonra ufalanma ve mekanik yıpranmalara
karşı bir önlem olarak toprakla
kaplanabilir. Daha kalın katmanlar ise çoğunlukla
taş parçacıklarla karıştırılarak sıvanır.
Çatı kaplamaları, sırlar, yer döşemeleri,
ses ve su geçirmeyen maddeler ve diğer
yapı malzemelerinin üretiminin yanı sıra pil
yapımcılığı gibi çeşitli sanayi alanlarında da
asfalttan yararlanılır. Belirli uygulamalar
için ise, ince asfalt tabakalarının su içinde
asıldığı özel bir asfaltlı emülsiyon hazırlanmıştır.
Ayrıca bak. bitüm.