Astroblem

astroblem (Yunancada “yıldız yarası”),
göktaşı çarpması sonucu Yer yüzeyinde
oluşmuş eski bir yapının kahntılan. Çoğunlukla,
kınlmış ve şekli bozulmuş anakaya
üzerinde çember biçiminde bir yara izi
görünümündedir. Tanıtıcı özellikleri olan
krater duvarlan, erimiş silisli camlar ve
göktaşı parçalan zaman içinde aşınma ve
ufalanma yoluyla değişime uğradığından,
astroblemler temel olarak çarpma sonucunda
yüzeyaltı kesimlerinde oluşan ve parçalanma
konileri olarak adlandınlan yapılann
yardımıyla tanınır. Koni biçimindeki bu
yapılar, göktaşımn anakayaya çarptığı noktanın
hemen altında-yer alır ve bu noktadan
başlayarak dışa doğhı belirgin bir biçimde
yayılırlar. Karotlu sondajla elde edilen örnekleri,
astroblemlerin belirlenmesi için
yeterlidir. Parçalanma o kadar ani ve yoğundur
ki, anakayada daha önceden var
olan çatlaklardan bağımsız olarak gerçekleşir.
Doğada bulunan hiçbir gücün yaratamayacağı
bu parçalanma biçimi, astroblemlerin
tanınması için önemli bir ölçüt sağlar.
Bu kanıtlardan yola çıkarak, Gana’daki
Asanti krateri ile Güney Afrika Cumhuriyeti’ndeki
Vredefort çember yapısının astroblem
olabileceği üzerinde durulmaktadır.