Aşvamedha

aşvamedha (Sanskrit dilinde “at kurban
etme”), a s h v a m e d h a olarak da yazılır, Eski
Hint Veda din ayinlerinin en görkemlisi.
Kudretini kutlamak isteyen bir kral tarafından
gerçekleştirilen aşvamedha, çeşitli Veda
yazıtlannda, özellikle Şatapatha Brahmana’da
ayrıntılı olarak tanımlanır. Tören
için güzel bir aygır seçilir ve bir kraliyet
muhafızının koruması altında bir yıl boyunca
özgürce dolaşmaya bırakılırdı. At yabancı
bir ülkenin topraklanna girerse, o ülkenin
hükümdan ya savaşmak ya da öbür
krala boyun eğmek zorundaydı. At yıl
boyunca yakalanmamışsa, topraklanna girdiği
ülkelerin yöneticilerinin de katıldığı bir
zafer alayıyla başkente geri götürülür, sonra
da şölenler ve kutlamalarla, halkın katıldığı
büyük bir törende kurban edilirdi. Özgürce
dolaşan atın, Yer çevresinde yolculuk eden
Güneş’i ve dolayısıyla kralın bütün dünya
üzerindeki gücünü simgelediği söylenirdi.
At kurban etmeyi başanyla gerçekleştiren
kral, çakravartin (evrensel kral) unvanına
hak kazanırdı. Ayin, yalnızca kralı yüceltmek
amacıyla değil, bütün krallığa refah ve
bereket sağlamak için de yapılırdı.
Eski çağlarda Buda’nın lanetlediği ve yaygınlığını
yitirdiği bilinen bu uygulama, İÖ
187-151 arasmda hüküm süren Pushyamitra
Şunga tarafından yeniden canlandınldı.
Kurbanlık atını koruyan Şunga’nın, Pencap’a
kadar gelen Yunanlı savaşçılan yendiği
söylenir. Samudra Gupta (İS y. 330 – y.
380), bir aşvamedha’yı başanyla tamamlamasının
anısına sikke bastırmıştır. Bu ayinden
başka Gupta ve Çalukya krallıklanyla
bağlantılı olarak da söz edilir. Aşvamedha’
nın, 11. yüzyılda Çoa İmparatorluğu’nda
yapılan ayine değin sürdüğü sanılmaktadır.