BURDUR Tarihi

BURDUR Tarihi
Burdur ve çevresi dünyanın en eski yerleşim merkezlerinden
biridir. Tarih öncesi eski devirlere ait eşyalar ve
harabeler bulunmuştur. Anadolu’nun ilk sahipleri ve
Anadolu’da ilk devlet kuran, Anadolu birliğini temin
eden Hititler M.Ö. 2000 senesinden, M.Ö. 700 senelerine
kadar Burdur bölgesine hakim olmuşlardır. Burdur çevresine
ilk yerleşenler Orta Asya menşeli Türklerdir.
Bunlar Hitit hakimiyetine geçmeden önce Burdur bölgesinde
birlik kurmuşlar (Pisidya devleti). Hitit İmparatorluğuna
tabi olmuşlardır. Hititlerın kendi üç
bünyelerinde iktidar ve iç savaşları Hitit Devletini zayıflatmış
ve Frigyalılara yenilince, bu bölgede Frigyalıların
kontrolüne geçmiştir. Lidyalılar Frigyalıları yenince bu
sefer Lidyalılar bölgeye hâkim olmuşlardır. Persler de
Lidyalılar yenmesiyle kısa bir müddet Perslerin işgali
altında kalan bölge, Makedonya Kralı Büyük İskender’
in istilası ile Anadolu, İran ve Hindistan, Makedonya’ya
katılmıştır. Büyük İskender’in ölümü üzerine imparatoluğu
kumandanlar arasında bölünmüş ve Burdur Asya
(Selevkos) devleti içinde kalmıştır. M.Ö. 183 senesinde
Romalılar bu bölgeyi ele geçirmişlerdir. M.S. 395 senesinde
Roma İmparatorluğu parçalanınca, Burdur ve çevresi
Doğu Roma (Bizans)ın payına düşmüştür. Bütün
illerimizin tarihinde aşağı yukarı ayni tarihi akış görülür.
Bu tarihi seyri daha iyi anlayabilmek için şu açıkla-mayı yapmak zarureti hasıl olmuştur. Tarihteki
, Makedonya Krallığı ile Yunanistan’ın kan, dil, kültür
,,, ve hiçbir bakımdan ilgisi yoktur. Buna rağmen Yuna-
Efs nistan kendini Makedonya Krallığının varisi olarak görmekte
ve (Megalo İdea)sını Büyük İskender’in istila
e ttiğ i y e r le r i y e n id e n e ld e e tm e h a lin e
dayandırmaktadır,
jjy Kaldı ki Yunanistan’ın eski Yunanlılarla ilgisi yokfIK
tur. Profesör Hopt eserinde: “Bugünkü Yunanlıların
ni kanında bir damla Hellen kanı yoktur. Zamanımız
3V Grekleri orta çağlarda Yunanistan’ı istila eden kavimlerin
Yunanca konuşan torunlardır” derken, tarihçi A.J.
3V Toynbee 13 ciltlik İngilizce “A.Story of History” isimli
lf.ı eserinde, aynen şunları yazmaktadır: “Eski Yunan
w Medeniyeti fikri Akdeniz’i ele geçirmek isteyen sömürgeci
emperyalist devletlerin devlet adamlarının ortaya
iln attığı bir yalandır.” der. Kendisini Bizans’ın varisi
¡jj; sayan Yunanistan’ın Bizansla hiçbir ilgisi yoktur. Franj
I sı z tarihçileri Charles Diehi ve Rene Grovsuet sahtekâr-
_3j, lık yaparak tarihi gerçekleri değiştirmişlerdir. Bizans
Bn Romalı idi. Helen ve Grek ile hiç ilgisi yoktur. Nitekim
15’nci asırda patriklik yapan Gorges Schololarios
tijv Genadios tarihlere geçen meşhur sözü şöyledir: “Her ne
kadar dilce Helen (Yunan) isemde, bu demek değildir
ali ki, ben Helen (Yunan) olayım. Çünkü Helenlerle ayni
3İ in a n ç la r a sahip değilim. Adımı dinimden almayı tercih
!İcf ederim. Eğer birisi bana ne olduğumu sorarsa Hıristiyanım.
Her ne kadar babam Tesalva’da oturuyorsa da ben
av Doğu Romalıyım.” demektedir. Makedonya Roma ve
Bizans (Doğu Roma) devirlerini bu açıklamaya göre
değerlendirmek lazımdır. 1071 Malazgirt zaferinden
sonra Burdur’da Selçuklu Devletinin toprağı olmuştur.
Haçlı seferleri sebebiyle Bizanslılar kısa bir müddet
R. yeniden bu bölgeyi istila etmişlerdir. Bu 1280 senesine
rastlar. Hamidoğullaır Beyliği 1308’e kadar Selçuklulara
ve 1335’e kadar İlhanlılara tabi olmuşlar. 139l ’de Yıldırım
Bayezıd, Hamidoğlu Beyliğine son verince, Burdur
ve çevresi Osmanlı Devletinin olmuştur. Timur’un 1402
senesinde burayı alması haricinde, başka bir devlet tara-
3V fmdan bugüne kadar alınmamıştır. Osmanlı devrinde
İsparta (Hamidili) sancağına bağlı bir kaza iken;
Tanzimat’tan sonra Konya vilayetine bağlı bir bağımsız
sancak olmuştur. Birinci Dünya Harbinden sonra İtalyanlar
Burdur’u işgal ettiklerini ilan etmelerine rağmen
fiilen işgal edemediler. Mayıs 1921’de bölgeden
¡[B askerlerini çektiler. Cumhuriyet devrinde vilayet
olmuştur.