EKRAN

EKRAN i. (fr. écran). Işık yoluyle üzerinde
görüntü beliren düz yüzey (özellikle sinema
perdesi.)
— Elektr. Bir uzay parçasını, bazı elektrik magnetik ve başka çeşit etkilerden koruyan
kutu veya çeper. || Elektrodinamik ekran,
uzayda bir bölgeyi bir magnetik alanın etkisinden
koruyan ve demir çekirdeği bulunmayan
tertibat.  Elektromagnetik
ekran, bir ölçü âletinin aktif parçasını,
dışarıdaki alternatif magnetik alanların etkisinden
koruyan iletken kutu. || Elektrostatik
ekran, bir bölgeyi dışarıdaki elektrikli cisimlerin
etkisinden koruyan kapalı veya kafes
şeklinde iietken kutu. (Eşanl. fa r a d a y k a f e s
i .) ü Magnetik ekran, bir ölçü âletinin aktif
parçasını dış magnetik alanların etkisinden
koruyan ferromagnetik maddeden yapılmış
ekran.
— Elektron. Bir katot lambasında, görünür
görüntünün meydana geldiği yüzey. ||
Gazışıl ekran, katodun sağladığı gazışı etkisiyle
ışıklı bir leke veren ekran. || Madenleştirilmiş
ekran, bir katot lambasında, ön
yüzü ince bir maden tabakasıyle kaplanmış
ekran. Elektronları geçiren ve ışığı yansıtma
gücü yüksek olan bu madenî tabaka,
ekranın yayımladığı ışığın büyük bir kısmını
gözlemciye doğru gönderir. || Soğurucu
ekran, yüzeyin bütün kısımlarından daha
koyu bir ışık lekesi veren ekran.
— Graf. santl. Filtreli ayırma ekranı, fotogravür
işlerinde, ayırma negatiflerini elde
etmek için kullanılan ve ayrılacak negatifin
rengini tamamlayıcı renkte seçilen ekran.
(Üç renkli fotogravürde, sarı için mavi-mor,
koyu kırmızı için yeşil ve yeşil-mavi için
kavuniçi-kırmızı renkte ekran kullanılır.)
— Sine.
— Televizyon. Katot lambalarının flüoresan
ekranı, üzerine elektronlar çarptığı zaman
ışık ışınları yayımlayan bir maddeyle
kaplı olan ve televizyon alıcılarında, görüntünün
belirli şekle gelmesini sağlayan ekran.
— Termik. Su ekranı, bir kazanın, içinden
su veya su ve buhar karışımı geçen, birbirine
eklenmiş veya eklenmemiş boru demeti.
(Bu borular, ya doğrudan doğruya yanma odasının
duvarlarını meydana getirecek veya
ısıtma yüzeyi olarak vazife görmekle
beraber ışınımlarından ve alevlerin etkisinden
çeperleri koruyacak şekilde döşenir.
Seyrek borulu bazı ekranlar, borulardan
geçen gazları ve bu gazların sürüklediği
cıvık külleri soğutarak, aşırı ısıtıcının
veya kazanın daha sık yerleştirilmiş
boruları arasından geçmeden bu küllerin
katılaşmasını sağlar.)Elektr. Elektrodinamik ekran.
Alternatif akımla beslenen demir çekirdekli
bir B bobininin
yanma, bakırdan yapılmış kapalı bir S halkası
(sarım) konulursa o halkada, akışı, indükleyici
akıyı iten bir indükleme akımı
meydana gelir. (Bk. İn d ü k l e m e .) indükleyen
alanın kuvvet çizgileri şekilde aşağıya doğru
itildiği için, S halkasının üstünde indükleme
kuvvet çizgisi yoktur. S halkası B
bobini üstüne konulursa, bobin halkayı yukarıya
doğru iter: Elihu Thomson deneyi.
Elektrodinamik ekran etkisinden çeşitli cihazlarda
(enerji sayaçları, bazı duyarlıklı
âletlerde koruma tertibatı) yararlanılır,