MAHMÛD MAKAL

MAHMÛD MAKAL; günümüz hikâye ve inceleme
yazarlarından. Bir çiftçi âilesinin çocuğu
olan yazar, 1930 yılında Aksaray’ın Demirci köyünde
doğdu. İlköğrenimini köyünde yaptıktan
sonra 1943 yılında girdiği Konya Ereğlisi İvriz
Köy Enstitüsünü 1947 yılında bitirdi. Nürgüz,
Çardak ve kendi köyünde olmak üzere altı yıl öğretmenlik
yaptıktan sonra Gâzi Eğitim Enstitüsü
Eğitim Bölümünü 1955 yılında bitirdi ve ilk öğretim
müfettişi oldu. İstanbul Sağır ve Dilsizler Ortaokulu
Türkçe öğretmeniyken 1967 yılında istifâ
ederek, 1969 yılında Bizimköy Yayınevini kurdu
ve yazarlığı meslek edindi.
Yazı hayâtına, 1945 yılında Türke Doğru
dergisinde yayınlanan bir şiiriyle girdi. Köy
Enstitüleri Dergisi’nde de şiirleri 1946 yıllarında
yayınlandı. Yazı hayâtında kendisini şöhrete
ulaştıran yazıları; öğretmenlik yaptığı Nürgüz
köyüyle, kendi köyünün problemlerini, buralardaki
hayatın zor şartlarını anlatan 1947-
1949 yılları arasında yazdığı Köy Notları’dır.
Bu notlar, 1948’de Bizim Köy ismiyle kitaplaşınca
büyük yankı uyandırdı. Neticede birçok
köy kökenli öğretmenin meydana getirdiği, hâtıra-
intibâ karışımı köy notları yazılmasına yol
açtı. Talip Apaydın, Fakir Baykurt, Selahattin
Şimşek, Mahmûd Yağmur gibi Köy Enstitülerinden
yetişen yazarlar, sanat hayatlarının ilk
dönemlerinde hep onu taklit ettiler.
Makal, eğitim meselelerini konu alan yazı ve
incelemelerde de bulunarak, bunları kitap hâlinde
yayınladı. Makal’ın yolunda olanlar, köy meselelerini
ve köylerin zor hayat şartlarını; köy edebiyatı
yaparak benimsedikleri sosyalist ideoloji istikâmetinde
istismara kadar götürdüler.
Makal’ın eserleri: Bizim Köy (1950), Köyümden
(1952), Memleketin Sahipleri (1954),
Kuru Sevdâ (1957), 17 Nisan (1959), Köye Gidenler
(1959), Kalkınma Masalı (1960), Eğitimde
Yolumuz Nereye (I960), İplik Pazarı
(1964), Kamçı Teslimi (1965), Ötelerin Havası
(1965), Yer Altında Bir Anadolu (1968), Bu Ne
Biçim Ülke (1968), Zulüm Makinesi (1969),
Kokmuş Bir Düzende (1970), Açlık Pınarı
(1973), Karanlığı Zorlayanlar (1976), Köy Enstitüleri
ve Ötesi (1979), Bir İşçinin Günlüğünden
(1980).