MAKİ (Lemur)

MAKİ (Lemur); Aim. Maki, Fr. Lemur, maki,
İng. Lemur. Familyası: Makigiller (Lemuridae).
Yaşadığı yerler: Madagaskar ve çevresindeki
adaların sık ormanlarında. Özellikleri: Madagaskar
ormanlarına mahsus uzun kuyruklu gececi
hayvan. Çeşitleri: Cüce maki, kedi maki, kibar
maki, mongos makisi, sporcu maki en meşhur
türleridir.
Makigiller familyasından, Madagaskar ve çevresindeki
ormanlarda yaşayan, iri gözlü, uzun kuyruklu
bâzı memeli hayvanların genel adı. Maymunlar
takımındandır. Gündüzleri ağaç dallarında
dinlenir, gece faaliyet gösterir. Nebatî ve hayvanî
gıdalarla beslenir. Uzun kuyruklu ve yumuşak
tüylüdür. En küçük türleri fare büyüklüğündedir.
Kedi makilerin gündüzleri besin aramak için yerde
dolaştıkları olursa da, bu, sabah ve akşam serinliğinde
olur. Hiçbir maki yerde yuva yapmaz.
Ağaç kovuklan veya ağaç dalları arasında yuva kuYüksek
ağaç dallarına sarılarak uyur.
Makilerin en çok bilineni cüce makilerdir.
Çoğu fare büyüklüğündedir. Genellikle 60 gr ağırlıktadırlar.
Kuyruğu ile berâber 13 cm olanları
vardır. Kırmızımtrak tüylüdürler. Bâzı cüce makiler
ağaç dalları arasında kuş yuvasına benzer yuva
kurarlar. Bir kısmı ise ağaç kovuklarında barınırlar.
Erkekler, üreme mevsimlerinin dışında yalnız
yaşarlar. Dişiler 10-15 bireylik gruplar hâlinde
bir arada bulunurlar. Ağustos ayma rastlayan
çiftleşme dönemlerinde, erkekler yuvalarını paylaşırlar.
İki aylık gebelik dönemi sonunda altı
gram ağırlığında bir ilâ iki yavru doğururlar. Yavrular
ortak yuvada büyütülür. Üç ilâ dört ay sonunda
erginlerin boyuna ulaşırlar. Yıl sonunda da
erginleşirler. Geceleri besin aramak için daldan
dala ustaca sıçrarlar. En çok Güneybatı Madagaskar’da
yaşarlar.
Kedi makiler 35 cm uzunluktadır. Kuyrukları
ise 40-50 cm’yi bulur. Gözlerinin ve ağızlarının
etrafı siyahtır. Yerde gezinirken siyah-beyaz halkalı
kuyruklarını yukarı kaldırırlar. Kedi miyavlamasına
benzer sesler çıkarırlar. Çoğunlukla bitkisel
besinlerle beslenirler. Ağaçtan ağaca rahatça
sıçrarlar. Kulakları oldukça büyüktür. Madagaskar’ın
güney kısımlarında boldur. Mayıs aylarında
çiftleşirler. İlk zamanlar yavrularını göğüslerinde
taşırlar. Yavru geliştikçe annenin sırtına çıkar.
Mongos makileri kedi büyüklüğündedir. Gri
kahverenkli tüylüdür. Gruplar hâlinde yaşarlar.
Madagaskar’ın kuzeybatı kısımlarında barınırlar.
Parlak sarı gözlü makilerin 50 cm boyu ve 50
cm uzunluğa varan kuyruğu vardır. Boynunun
çevresinde yakaya benzer kızıl renkli lekeden dolayı
bunlara yakalı maki de denir. Postları siyah beyaz
karışımıdır. Düz siyah ve beyaz türleri de vardır.
İki ilâ üç yavru doğururlar. Dişi, postundan yolduğu
tüylerle yuvasını döşer. Yavrusunu bâzanağzında taşır. Makilerin çoğu, gececi hayvanlardır.
Gündüzleri yuvalarında veya ağaç dallarında uyuklayarak
dinlenirler.