MARTI (Larus)

MARTI (Larus); Aim. Möwe (f.), Fr. Mouette
(f.), İng. Gull. Familyası: Martıgiller (Laridae).
Yaşadığı yerler: Dünyânın her yerinde, deniz
kenarlarında yaşar. Özellikleri: 35 cm kadar
boya sahip, uzun ve sivri kanatlı, iyi uçucu ve yüzücü
bir kuş, parmaklan perdelidir. Toplu yaşarlar.
Çeşitleri: Pekçok çeşidi bulunmaktadır. Cüce martı,
gümüşsel martı, kara martı, güler martı önemlileridir.
Martıgiller familyasından, uçucu ve yüzücü bir
kuş. Boyları ortalama 35 cm’yi geçmeyen dolgun
vücutlu, kısa boyunlu olan martılar, deniz kenarlannda
büyük sürüler hâlinde yaşar. Tüyleri beyaz,
açık kül rengi veya siyahtır. Kafasındaki tüyler
yazın esmer, kışın ise beyaz bir renk alır. Kanatlanoldukça uzun ve uçları sivri olup, iyi uçmasını temin
ederler. Gagaları ortasına kadar düz, sona
(ucuna) doğru kanca gibi aşağı kıvrılmıştır. Kuyrukları
çoğunlukla çatallıdır. Ayaklarının ön parmakları
perdeli, arka parmağı ise serbesttir. Bu
sâyede suda yüzebilirler. Çok iyi bir yüzücü olan
martı, çok kötü hava şartlannda bile deniz üzerinde
rahatlıkla yüzebilir ve dinlenebilir. Suya dalma
özellikleri yoktur. Besinlerini deniz yüzeyinden ve
kıyılardan temin eder. Doymak bilmeyen bir iştahları
vardır. Böcekler, yumuşakçalar, hayvan
leşleri, çöplüklerdeki artık maddelerle beslenirler.
Çöpleri yemeleri sebebiyle insanlara faydalı olurlar.
Çöpü bol olan büyük limanların çevresinde
çok bulunurlar. Adi martılar, kalabalık olarak yaşadıkları
göl, bataklık ve deniz kenarlarında yuva
yaparlar. Yuvaları yosunlarla örtülü olup, muntazam
değildir. Martılar yuvalarına fazla bağlı sayılmazlar.
Dişi, yuvaya bıraktığı 2-3 yumurta üzerine
3-4 hafta kuluçkaya yatar. Yumurtadan çıkan
yavrular esmer renklidir. Yavru martı, açlığını,
anne ve babasının gagasındaki belli noktaya vurmak
sûretiyle haber verir. Çığlık şeklinde çirkin bir
sesi olan martılar dünyânın hemen her yerinde,
özellikle çöpü bol olan büyük limanların çevresinde
çok miktarda bulunur. Seslerinin çirkin olmasına
rağmen vücûdu ve uçuşundaki zerâfeti,
bâzı edebî eserlere konu olmuştur.
Martıların pekçok türü olup, cüce martı, gümüşsel
martı, küçük martı, kara martı, karabaşlı
martı, güler martı, Fraklin martısı meşhurlarıdır.