PHAN BÖİ CHÂU,

vietnamlı militan aydın (Nghâ An eyaleti 1867 – Huâ 1940). Aydınlar ayaklanmasının (1885-1896) başarısızlığa uğramasının ertesinde Cân Vu- ong (Krallığa destek) hareketinden sağ kalanlarla Phan Châu Trinh ve Huynh Thuc Khang gibi milliyetçileri bir araya getirdi. Japonya’da, milliyetçilerle (Liang Çi- çao, Sun Yat-sen, Okuma) görüştü ve prens Cuong Dâ^yi de oraya götürdü (1906). ViĞt-nam Duy Tân Höi’y’\ (Vietnam Yenileştirme derneği) kurdu. Bu derneğin amacı, sömürgeci boyunduruktan kurtulmak, yasal krallığı (Cuong Dâ’yi krallığa getirerek) yeniden kurmak ve Japonya örneğine göre ve onun yardımıyla çağdaşlaşmaktı. Phan Böi Châu silahlı savaşımdan yanaydı, yorulmak nedir bilmeden ülkeler arasında mekik dokudu, yergi yazıları yazdı, Şanghay’da tutuklanarak Vietnam’a geri getirildi ve ölüm cezasına çarptırıldı (1925). Geniş bir halk kampanyası, fransız yetkilileri yumuşaklık göstermek zorunda bıraktı ve Phan Böi Châu, Huâ’de.ömür boyu evinde gözaltına alındı. Yaşamının sonuna doğru, Fransa ile bir işbirliği siyasetini savundu.