PHİLADELPHİA

ABD’nin kuzey-do- ğusunda kent, Pennsylvânia’da; 1 585 577 nüf. (1990); anakent alanında 5 899 345 nüf. (1990). VVilliam Penn’in 1682’de Penfısylviania’ya eyalet merkezi olarak kurduğu kent, Delaware ile Schuylkill ırmaklarıma kavşağında yer âlır. Sömürge döneminde Philadelphia’ya birçok İngiliz (Quakerlar) ve alman göçmön geldi, gelişen kent önemli bir kültür merkezi oldu. Bu dönşmden kajma birçok anıt ve güzel ev hâlâ ayaktadır. Kent ayaklarçtna hareketinde önemli rol oynadı, jlk kon’gre- ler (1774 ye 1775)’burada toplandı”, Bağımsızlık bildirisi burada imzalandı (41emmuz 1776). 1790-1800 arasında ABD’nin başkenti olan Philadelphia,’XIX. yy.’dâ, köleliğe karşı, püriten ve tutucu bir kentti. Bu dönemde İslav ve Akdeniz tikelerinden (özellikle son göç dalgası sırasındâ) çok sayıda göçmenr Philadelphia’ya geldi. Pennsyl- vania; eyalet merkezliğini Harrisburg’a ve ABD’nin birinci limanı olma özelliğini de New York’a kaptırdıysa da, büyük bir-sanayi merkezi oldu: metalürji, makine yapımı (takım tezgâhları, tersaneler, demiryolu gereçleri yapımı), kimya sanayileri (rafineri, petrokimya), tekstil (kimyasal iplik, yün ve pamuk ipliği; hazırgiyim) ve besin sanayileri. Philadelphia limanı ABD’nin 4. büyük lirpanıdır (70-75 Mt). Hizmetjer kesimi, günümüzde,, öbür kesimlerden daha ağır basmâktadır: yönetimsel ve, kültürel (üniversiteler, müzeler^ işlevler.