Yağıbasan medresesi

Danişmentli- ler’den Nizamettin Yağıbasan’ın Tokat ve Niksar’da yaptırdığı iki medrese. —Tokat’ taki Yağıbasan medresesi ‘Çukur medrese’ olarak da anılır. 1151/1152’de yaptırılan bu medrese, kapalı avlulu Anadolu medreselerinin ilk örneklerinden biri olması açısından önemlidir. Avluyu örtem 14 m çapındaki kubbenin ortası açıktır. Yanlarda küçüklü, büyüklü tonozlu odalar, giriş eyvanının karşısında mescit ve dershane işlevindeki ana eyvan yer alır. —Niksar’ daki Yağıbasan medresesi (1157/1158) çok yıkıktır. Bu yapı da Tokat’taki gibi kapalı avlulu medreseler planındaydı ve yaklaşık 11 m çapında bir kubbeyle örtülüydü. Bir bölümü Niksar kalesi’nin duvarla- nna yaslanan medresenin D. ve K.’inde iki eyvan, B.’sında beşik tonozlu küçük mekânlar vardır. Her iki medrese de yalın, süslemesiz örneklerdir.