8 — Yolcular (ibn es-sebîl)

Rızık, ilim, cihad, hac gibi maksatlarla islâmda teşvik edilen seyahatin masrafları da gözönüne alınmış, bunun için ihtiyârî yardım talebi yanında ganimet ve zekât gelirlerinden de pay ayrılmıştır. Herhangi bir meşrû sebeple memleketinden uzakta bulunan ve memleketinde zengin olmasına rağmen gurbette muhtaç hale gelen kimselere böylesine resmî ve cebrî yardım islâma mahsus bir müessese olup, daha ikinci halîfe Ömer zamanında teşkilata da kavuştuğu anlaşılmaktadır. (93) Yolculuk halinde ve gurbette olan kimselere zekât faslından yardım yapılabilmesi için bazı şartlar bahis mevzuudur: a ) Y a n ı n d a , k e n d i s i n i b u l u n d u ğ u y e r d e n m e m l e k e t i n e k a ­ d a r u l a ş t ı r m a y a y e t e c e k m a l ı b u l u n m a y a c a k ; y â n i m u h t a ç o l a ­ ca k -, b ) Y o l c u l u k i s l â m c a y a s a k l a n m ı ş b i r m a k s a d a y ö n e l m i ş o l m a y a c a k ; m e s e l â b i r i s i n i ö l d ü r m e k , h a r a m t i c a r e t t e b u l u n ­ m a k g i b i b i r m a k s a t l a y o l a ç ı k ı p i h t i y a c a d ü ş e n k i m s e y e , t ö v ­ b e e t m e d i k ç e y a r d ı m y a p ı l a m a z . M e ş r û s e y a h a t l e r d e m a k s a t l a ­ r ı i t i b â r ı y l e : i b â d e t , d ü n y e v î i h t i y a ç v e g e z i p e ğ l e n m e k ş e k l i n ­ d e ü ç e a y r ı l a b i l i r . H a c , c i h a d , i l i m t a h s i l i , m e n d û p z i y â r e t l e r g i b i i b â d e t s a y ı l a n m a k s a t l a r a y ö n e l m i ş y o l c u l a r a y a r d ı m y a –