LLOYD GEORGE, David

LLOYD GEORGE, David; İngiliz başbakanlarından.
1863’te Manchester’de doğdu ve
1945’te Carnovonhire’de öldü. İlkokul öğretmeni
olan babası üç yaşındayken ölünce Baptist tarikatı
râhibi olan amcası Richard Lloyd’un yanında
büyüdü ve ondan etkilendi.
Lloyd George, hukuk tahsili yaptıktan sonra
çevresinde meşhur olup, siyâsete atıldı. 1890’da Liberal
Parti temsilcisi olarak Avam Kamarasına
girdi. 1881’de altın ve elmas mâdenleri bulunan
Güney Afrika’da, İngiltere’nin 1899 yılında Hollanda
asıllı Boerlere karşı 200.000 kişilik bir orduyla
başlattığı savaşın aleyhinde konuşmalar ile
İngiltere’nin Güney Afrika politikasına karşı çıktı,
ülkede kendisine karşı tepkilere yol açtı. Bu, Birmingham’da
aleyhinde yapılan bir gösteriden polis
üniforması giyerek kurtulabildi. İngiltere
1902’de Boerler ile yaptığı savaşı kazanarak Güney
Afrika’ya hâkim oldu.1905-1908 yılları arasında Campel-Bannerman
kabinesinde ticâret ve 1908’de kurulan Herbert
Asquith kabinesinde de mâliye bakanlığı yaptı.
Sosyal güvenlik alanında birçok yeni düzenlemeler
yaptı ve 1911’de Lordlar Kamarasının veto
yetkisini azaltarak Avam Kamarasının gücünü arttırdı.
1914’e kadar barış taraftârı olan Lloyd George,
İngiltere’nin, Hindistan yolu üzerinde ciddî
bir tehdit unsuru hâline gelen Almanya’nın Belçika’yı
işgâl etmesi üzerine Birinci Dünyâ Savaşma
girilmesini destekledi. Bunun üzerine 1915’te Levazım
ve 1916 yılında savunma bakanlıklarına
getirildi. Avrupa’da savaşın çıkmaza girmesi, doğuda
Çanakkale Boğazının açılamaması ve Kutül
Ammare’de Towsend kumandasındaki 13.000 İngiliz
askerinin Osmanlı ordusuna esir olmasını
politik bir silâh olarak kullanıp Başbakan Asqulth’in
istifâ etmesini sağladı. 1916 yılında da,
onun yerine İngiliz başbakanı oldu. Kurduğu “Savaş
Kabinesi” ile otoriter bir şekilde Birinci Dünyâ
Savaşı sırasında İngiltere’yi idâre etti. Çanakkale’de
hezimete uğrayan İngiliz donanmasını geri
çekme kararını bu kabine verdi.
Birinci Dünyâ Savaşı bittikten sonra İngiltere’de
1918’de yapılan seçimleri kazanan Lloyd
George, Almanya’nın teslim belgesi olan Versailles
Antlaşmasında İngiltere’yi temsilen bulundu.
Ancak ülkedeki ekonomik hayatın giderek kötüleşmesi
ve İrlanda’daki karışıklıklar kendisinin ve
partisinin îtibârım büyük ölçüde sarsmaya başladı.
Birbirine çok yakın bu iki ada arasındaki kültür,
mezhep ve menfaat ayrılıkları, İngiltere’nin İrlanda’ya
karşı mütemâdiyen tatbik ettiği baskıları
sebebiyle giderek derin ihtilaflara dönüştü.
Özellikle 1850’lerde İrlanda’da başlayan açlık
ve kıtlık, sosyo-ekonomik hayâtı devamlı kötüleştirmiş,
sömürge imparatorluğu olan İngiltere’nin
menfi davranışları da birçok ayaklanmalara
yol açmıştı. 1921’deki ayaklanma çok büyük boyutlara
ulaşınca Lloyd George, İrlanda’nın bağımsızlığını
kabul etmek zorunda kaldı. Muhafazakâr
Partinin buna karşı gösterdiği tepkiler ve
1919’da sebeb olduğu Anadolu’daki Yunan istilasının
Sakarya’da durdurulup, Yunan ordularının
bozguna uğratılması sonucu İngiliz halkı üzerindeki
îtibârım büyük ölçüde kaybetti. Bunun üzerine
Lloyd George ve partisi Liberal Parti 1922 seçimlerinde
halkın desteğini kaybetti.
1944’te kontluk pâyesi verilen Lloyd George,
1945’te Avam Kamarasından çekildikten kısa
bir süre sonra öldü.