MAKYAJ

MAKYAJ; Aim. Schminken, Make-up (m), Fr.
Maquillage (m), İng. Make up. Çeşitli amaçlarla
yüzün görünümünü değiştirmeyi veya düzeltmeyi
gâye edinen bir işlem. Makyaj, daha güzel görünmek,
bâzı fizikî kusurları örtmek için perde ve
sahne sanatçılarının, çeşitli tipleri canlandırdıkları
zaman, yüz hatlarında yapılan değişikliklerdir.
Günümüzde, bilhassa büyük şehirlerde yaşayan
birçok kadın, dudak, kirpik, yanak, göz kapağı
vb. boyamak ve şekillendirmek sûretiyle makyaj
yapar. Ayrıca güzellik enstitülerinde kadınların
bâzı fiziksel kusurlarını örtmek için yapılan çeşitli
işlemlere makyaj ismi verilir.
Makyajın târihçesi, Mîlâddan binlerce sene
öncesine uzanmaktadır. Mısırlı ve Asurlu kadın ve
erkeklerin gözlerine sürme çekmesi, saçlarını sarı
nişasta ile boyayarak görünümlerini değiştirmeleri
bunun delilidir. Eski Mısır kralları ile rahiplerinin,
resmî ve dînî törenlerde peruk taktıkları,
târih kitaplarında yazılıdır. M.Ö. 5000 yılma kadar
uzanan kazılardan edinilen bilgilere göre, yüz ve
göz gibi yerlere değişik boyaların tatbik edildiği
görülmektedir. On altıncı yüzyıldan sonra, sahnelerde
makyaj kullanılmaya başlandı. Elektriğin
bulunması, sahne gösterilerinin daha canlı ve gösterişli
olması dolayısıyla, makyaj yapımına daha
çok itina gösterilme ihtiyacı doğdu. On dokuzuncu yüzyıldan sonra güzellik gâyesi ile yapılan
makyaj günümüzde “Kozmetik Sanâyii” adında
bir sanâyi dalının çıkmasına yol açtı.
Makyaj, çeşitli moda akımlarına bağlı olarak değişir.
Değişik zamanlarda değişik renkler ve tonlar
göze çarpar. İlk ve ortaçağlarda, iptidaî görünümüyle
de olsa, güzellik için çeşitli makyaj çeşitleri
kullanıldı. Batıda, onuncu yüzyıldan îtibâren güzellik
anlayışında çeşitli değişmeler kendini gösterdi.
Kadınların kullandıkları bâzı makyaj maddeleri,
erkekler tarafından da kullanılmaya başlandı.
İslâm dîninde erkeğin tedâvi için sürme çekmesi
câiz, ziynet için çekmesi câiz değildir. Ziynet
başkalarını imrendirecek, onlara üstünlük sağlayacak,
öğünecek şeyleri yapmaktır. Kadınların yalnız
evde erkeğine karşı, içerisinde dînimize göre kullanılması
yasak olan maddelerin bulunmadığı, her
türlü makyaj malzemelerini kullanmalarına izin
verilmiştir. Müslüman kadınlardan sokağa çıkacakları
zaman sâde ve mütevâzî bir şekilde olmaları
ve böyle dolaşmaları istenmektedir. Sürme ve kına,
asırlardan beri Müslüman kadınların başlıca süslenme
malzemesi olmuştur. Bâzı bölgelerde bunlara
ilâveten dînen herhangi bir mahzuru olmayan başka
süs malzemeleri de kullanılmıştır.
Sahne ve perde sanatçıları, tarafından kullanılan
makyaj ile yukarıda anlatılanları birbirine karıştırmamak
gerekir. Sanatçılar temsil ettikleri kişinin
bütün fizikî özelliklerini canlandırmak için
makyaj yaparlar. Günümüzde, yüze tatbik edilen
makyaj malzemelerinin çok kullanılması hâlinde cilt
bozukluklarına yol açtığı da bilinen bir gerçektir.
Dünyâ makyaj (kozmetik) ve güzellik piyasası
elinde bulunan Yahûdî asıllı Helena Rubinstein
kendisiyle röportaj yapan AvustralyalI gazeteciye
verdiği cevap şudur: “Doğrusunu söyleyeyim ki
bunca sattığım krem, allık, pudra, losyon ve müstahzarın
sâhibiyim. 90 yaşıma da ulaştım fakat
bunların hiçbirini kullanmadım. Faydasına da
inanmıyorum. Bunları üretme ve satmamdaki tek
gâyem İsrâil Devleti içindir.”