MÂLİK BİN DİNÂR

MÂLİK BİN DtNÂR; meşhur âlim ve velîlerden.
Künyesi Ebû Yahyâ’dır. Babası Sicistan ve
Kâbil esirlerindendi. Doğum târihi bilinmemektedir.
748 (H.131) senesinde Basra’da vefât etti. İlmi,
büyük âlim ve velî Hasan-ı Basrî’den öğrendi
ve onun sohbetinde kemâle geldi. Enes bin Mâlik,
Ahnef, Hasan-ı Basrî, İbn-i Şîrîn, İkrime ve birçoklarından
hadis rivâyet etti. Gençliğindeki sefih
(kötü) hâline tövbe edip, dîne uyma husûsunda
son derece titiz davranmış ve yükselmiştir. Duâsı
kabul olanlardandı. Kerâmetleri ve menkîbeleri
meşhûr olan bu zâta, Mâlik-i Dînâr da denilmiştir.
Bu ismin verilmesinin sebebi şöyle rivâyet edilmektedir:
Bir defâsında gemiye binmişti. Gemi ilerleyince
gemici ondan ücret istemiş, o da parasının olmadığını
söyleyince, bayılıncaya kadar dövmüşlerdi.
Ayılınca ücreti vermezsen seni denize atacağız,
diyerek onu denize atmak için tutup kaldırdıklarında
suyun yüzünde birçok balık ağızlarında
birer dinar (altın) olduğu hâlde gemiye yaklaşmış.
Bunun üzerine o, balıkların ağzından iki dinar
alıp gemicilere vermiştir. Gemiciler bu hâli görünce
onun velî olduğunu anlayarak özür dilemişler,
o da, bu hâdise üzerine, gemiden inip deniz
üzerinde gözden kayboluncaya kadar yürüyüp
gitmiştir.
Buyurdu ki: “Hasta olduğum bir zamanda
kimsem yoktu. Bâzı şeylere ihtiyâcım vardı. Yürümeye
tâkatım olmadığı hâlde, sıkıntı ile yavaşyavaş yürüyerek çarşıya çıktım. Bu sırada şehrin
ileri gelenlerinden birisi geçiyordu. Bekçiler bana,
kenardan yürü, diye bağırdılar. Tâkatım olmadığı
için yavaş yürüyordum. Biri geldi omuzuma şiddetli
bir kamçı vurdu. Ertesi gün o adamın elinin
kesildiğini duydum.”
“Din bakımından faydalanmadığın kimse ile
dostluğu terk et. Amellerin en güzeli ihlâsla yapılan
ameldir.”
“Âlim, bildiği ile amel etıaediği zaman, yağmur
damlasının yalçın kayadan kayması gibi vâz
ve nasîhat gönüllerden silinir gider.”
“Bahar yağmurları yeryüzünü yeşillendirdiği
gibi, Kur’ân-ı kerîm de kalbin yağmurudur ve
onu canlandırır.
Yine buyurdu ki: “Şu üç şey dünyâda en güzel
kazançtır:
1. Allahü teâlânm sevgili kullarının sohbetinde
bulunmak ve din kardeşleri ile sohbet etmek.
2. Geceleri teheccüd namazı kılmak ve doya
doya Kur’ân-ı kerîm okumak.
3. Allahü teâlâyı hiç unutmayıp, O’nu zikretmek.
Buyurdu ki: “Şu beş şey bedbahtlığın alâmetidir:
1) Gözün yaşarmaması, 2) Kalbin katı olması,
3) Hayâsızlık, 4) Dünyâya düşkün olmak, 5)
Dünyâ için canından endişe etmektir. Mümin kimse
Allahü teâlâdan korkar, boş sözlerden dilini
korur. Üç şey gönlü öldürür: 1) Çok yemek, 2)
Çok uyumak, 3) Çok konuşmak.