A N A V A T A N P A R TİS İ (A N A P )

Cumhûriyet devri siyâsî partilerinden. 12 Eylül 1980 Harekâtı’ndan sonra siyâsî faâliyetlere son verilip partiler kapatıldı. Üç senelik
Anavatan Partisinin kurucu üyelerinden bazıları.
bir aradan sonra siyâsî faâliyetlere müsâade edilince, Turgut Özal ve 38 kurucu arkadaşı 21 Mayıs 1983’de Anavatan Partisi’ni kurdu. Partinin genel başkanlığına Turgut Özal getirildi. Çok kısa bir zamanda halk tarafından benimseneli Anavatan Partisi, 6 Kasım’da yapılan seçimlerde büyük bir çoğunluk sağladı. İştirâkin çok fazla olduğu bu seçimlerde, 18.214.104 geçerli oy kullanıldı. Bu oyların 7.832.827’sini (% 45.15) alan ANAP, 400 milletvekilinden 211 ’ini çıkararak M eclis’te çoğunluğu sağladı. Cumhurbaşkanı tarafından, parti genel başkanı olan Turgut Özal’a hükümet kurma görevi verildi. Başbakan olan Turgut Özal, kendisinin ilk, Cumhuriyetin 45’inci hükümetini 7.12.1983’de kurdu. 25 Mart 1984 yılında yapılan m ahallî idâreler seçiminde, geçerli oyların % 41,6’sını alarak 54 vilâyet merkez belediyelerini ve 300’ün üzerinde ilçe belediyeliklerini kazandı. ANAP, 26 Mart 1989’da yapılan mahallî seçimlerde oyların % 21,8’ini aldı ve üçüncü parti durumuna düştü. 29 Kasım 1987’de yapılan seçim lerde 23.923.624 geçerli oyun 8.681.835’ini (% 36.29) olarak 292 milletvekili ile çoğunluğu sağladı. Turgut Özal, Cumhûriyet’in 46’ıncı hükümetini kurarak 31 Aralık 1987’de Güvenoyu aldı. Turgut Özal’ın 9 Kasım 1989’da Cumhurbaşkanı seçilmesi ile boşalan ANAP Genel Başkanlığı’na, 17 Kasım 1989’da yapılan 1. Olağanüstü genel kongrede. konereve katılan tonlam deleselerin 739’unun oyunu alarak Yıldırım Akbulut seçildi. 15 Haziran 1991’de yapılan parti genel kongresinde, A.Mesut Yılmaz kongreye katılan 1170 delegenin 631’inin oyunu alarak ANAP genel başkanı ve Başbakan oldu. 20 Ekim 1991’de yapılan milletvekili erken genel seçiminde, ülke genelinde kullanılan oyların % 24unü alarak 115 milletvekili çıkardı. Büyük Millet Meclisinde iktidar partisi iken Ana Muhalefet Partisi durumuna düştü. 30 Kasım 1992 de yapılan ANAP 2. Olağanüstü Kongresinde, Mesut Yılmaz ve taraftarlarının verdiği, ANAP tüzüğünün 59. Maddesinin değiştirilerek Seçimli olağanüstü kongre toplanması için delegelerin sak çoğunluğunun imzasını öngören tüzük değişikliği ve 108. maddedeki değişiklik teklifi büyük çoğunlukla kabul edildi. Böy- lece Mesut Yılmaz’ın ANAP Genelbaşkanlığı onaylandı. Bu durum ANAP’tan istifalara sebep oldu. Partinin genel olarak düşünceleri ve yapmak istedikleri : ANAP’ın Memleketin iktisâdî, sosyal, kültürel refahını te’min etmek. Devletin müdâhalelerini asgariye indirerek hür teşebbüsü desteklemek, ağıı işleyen bürokrasiyi azaltmak, kambiyo ve ithâlâta liberasyonu getirmek, enflasyonu düşürmek, ihrâcâ- tı artırmak, dış politikada Türkiye’nin îtibânnı artıracak tedbirleri almak, büyük halk kitlesini meydana getiren ve “orta direk” tâbir edilen kesimi kalkındırmak, Milliyetçi, muhâfazakâr, mânevî değerlere saveılı olmak eibi temel sörüsleri vardır.