A D İLE S U L T A N

Osmanlı hanın şâirlerinden. Babası Sultan İkinci Ma annesi Zernigâı* Kadın Efendidir. 182: doğdu. Küçük yaşta annesini kaybetti.; ci Mahmûd, kızı Âdile Sultanı çocukl; yan başkadın Nevfidan Kadına büyü verdi. O da Âdile Sultanı kendi evlâdı tüp yetiştirdi. Mükemmel bir tahsil ve i dü. 1845 senesinde Kaptan-ı deryâ V Paşa ile evlendi. Sultan Abdülmecîd d seneye yakın sadrazamlık yapan Mehı şa 1868 senesinde vefât etti. Âdile Sultan, kocasının arkasındaı ölümü üzerine evine çekilmiş, her şey kendini ibâdete vermiş ve fakir fuka mekle vakit geçirmiştir. Dindâr, has severliğiyle tanınmış ve ömrü boyunc dâimâ hürmet görmüştür. Mektep ve lerini tâmir ettirip, çocukların okuma ret sarfetti. Gelinlik kızlara çeyiz ya rumuş çeşmelere su getirtti. Âdile Sul nın son günlerini Fındıklı’da bugün natlar Akademisi olan Sâhilsaray’da 1898 senesi Ocak ayında vefât edir Mehmed Ali Paşanın Eyyûb’deki tür! nedildi.
Yetmiş üç sene yaşadı ve bu sür İkinci Mahmûd, Abdülmecîd, Abdüla; Murâd ve İkinci Abdülhamîd’in saltan; Başta babası olmak üzere kardeşleri v tarafından sevilen ve devlet işlerine 1 Âdile Sultan, aynı zamanda Osmanlı 1
Sultan İkil Har Su 11 Mevlt
yaptırdı
Yeni Rehber Ansiklopedisi 166
ÂDİLŞÂHLAR
İstanbul’un Eyüp semtinde, Âdile Sultanın medfûn bulunduğu Hüsrev Paşa Türbesi.
mensûp dîvân sâhibi tek kadın şâirdir. Özellikle Fu- zûlî ve Şeyh Gâlib’e nazîreler ve Yûnus Emre tarzında hece vezniyle şiirler yazmıştır. Şiirleri teknik bakımdan basit ifâdeli gibi görünürse de samîmidir. O, bu samîmi sözleriyle kardeşi sultan Abdülazîz Hanın şehîd edilmesine de ışık tutmuştur.
Nasıl yanmam ki ben oldu olanlar Şâh-ı devrâna, Bilinmez oldu hâli, kıydılar ol zıll-ı Yezdâna. Cihan mâtem tutup kan ağlasın Abdülazîz Hana, Meded Allah mübârek cismi boyandı kızıl kana. Nasıl hemşiresi bu Âdile yanmaz o Hâkâna, Ki kıydı bunca zâlimler karındâş-ı cihânbâna Rızâ virmezdi adi ü şefkati zulm-i müşîrâna Bütün nâr-ı firâkı saldı kalb-i ehl-i îmâna.
Âdile Sultanm bu mısraları Sultan Abdülazîz Hanın intihar etmeyip, öldürüldüğüne dâir nice vesika yanısıra kıymetli bir şehâdettir. Âdile Sultanın basılmamış olan Dîvân’ının yazma nüshaları Üniversite ve Topkapi Sarayı Kütüphânelerinde mevcuttur. Atası Kânûnî Sultan Süleymân Hanın şiirlerini, Dîvân-ı Muhibbi adıyla, ilk defâ yayınlanmasını sağlamıştır.
ÂDİLE SULTANIN DÎVÂN’INDAN
Yâ Resûlallah!
Yüzün Mir’at-ı Zât-ı Kibriyâdır yâ Resûlallah, Vücûdun mazhar-ı nûr-ı Hudâdır yâ Resûlallah, Kabûl eyle ânı aşkından âzâd eyleme bir an, Kapunda Âdile kemter gedâdır yâ Resûlallah.
Var iken destgîrim sen gibi bir şâh-ı zî-şânım, Kime arz eyleyim, eyle meded hâl-i perîşânım,
Sözün makbûl-i dergâh-ı Hudâdır ulu Sultânım, Kapunda âdile kemter gedâdır yâ Resûlallah.
Sana ümmetliğim iki cihânda emr-i câzimdir, Bilirsin hâlimi arz u beyân etmek ne lâzımdır, Nazar kıl lutf ile senden diğer kim çâresâzımdır, Kapunda Âdile kemter gedâdır yâ Resûlallah.