A N G LİK A N İZ M

İngiltere’nin resmî kilisesi olan Anglikan kilisesine has doktrin ve kurumlar. İngiltere’nin resmî mezhebi.
H ıris tiya n lık , R om a ve BİzatlS İm paratorluklarının resm î dîni nlH.ıUf———- ~
yanlıkta son değişiklikleri yapıp, îsâ aleyhisselâ- mın Havârîlerinden işitilen doğru şeylere yalanlar da katarak birbirine uymayan İnciller meydana getirdiler. Böylece hıristiyanlık ismiyle akıl ve hakîkat dışında bir din meydana geldi. Luther’in kurduğu protestanlık ilk zamanlarda İngiltere’de fazla ilgi uyandırmadı. İngiltere, Katolik mezhebine bağlılığına devâm etti. Yalnız bu durum uzun zaman devâm etmedi. Nihâyet 1534’de İngiltere kralı Sekizinci Henry, Papaya isyân etti. İs- yân sebebi ise, karısı Catherine’den boşanıp Anne Boleyn adlı bir kadınla evlenmesini papanın kabûl etmemesi idi. Bunun üzerine kral katolik kilisesi ile ilgisini keserek protestanlık esâsına uygun Anglikan kilisesini kurdu ve papalığın imtiyazlarını kaldırarak kendisini İngiliz kilisesinin büyüğü olarak îlân ettirdi. Altıncı Edward devrinde 42 maddelik bir inanç belgesiyle İngilizce olarak bir ibâdet tüzüğü meydana getirildi. Elisabeth tahta geçince, kato- liklik ile protestanlık arasında bir orta yol durumunda olan Anglikanizmin inanç belgesini yeniden yazdırarak 39 maddeye indirdi (1563). Sonraki asırlarda çeşitli grublara ayrılan anglikanizm mensûp- ları protestan ve katolik kiliselerine yakınlaşma eğilimi gösterdiler. Hâlen İngiltere’nin resmî dîni ve mezhebidir. Hıristiyanların bütün fırkalarının ister katolikler, ister protestanlar, isterse anglikanlar olsun hepsinin hak din olan İslâmiyet’e karşı çirkin hücûmları vardır. Bunlar birbirlerine de düşmandırlar. Hepsi politik menfeatler uğruna birbirlerinin gözlerini oymaktadırlar. Luther fırkası ile Kalvin fırkası ve diğer protestan fırkalarının birbirlerine olan düşmanlıkları, katoliklerle protestanların birbirlerine olan düşmanlıklarından daha az değildir.