ANGİOGRAFİ (Anjiyo)

Damarların X ışınları kullanılarak incelenmesi ve filminin çekilmesi. Kan veya lenf damarları bu şekilde incelenebilir. Damarlar direkt röntgen filmlerinde görülecek kadar kontrast (kesif) değildir. Ancak içlerine X ışınlarını geçirmeyen yâni rad- yoopak bir madde zerkedildiği zaman çekilen filmlerde damarlar görülebilir hâle gelir. Angiografi, damarlardaki anevrizmaları (genişleme, balon- laşma), trombus (tıkaç) gibi sebeple (içten) veya tümör veya komşu bir organın tazyiki ile (dıştan) tıkanmalarını, bu damarların yine bir tümör veya başka bir organ tesiriyle itilerek yer değiştirmelerini ortaya çıkarır. Angiografi zor fakat teşhis değeri diğer filmlere göre çok yüksektir. Herhangi bir organa âit bir damarın darlığını veya tam tıkanık: lılığını ancak angiografiyle anlamak mümkündür. Meselâ kalbi (yâni kalb adalesini) besleyen damarlar olan koroner arterlerin daralma veya tıkanmasını en iyi gösteren metod koroner anjiografidir. Kezâ tansiyon yüksekliklerinin en mühim sebeplerinden biri olan böbrek atardamarının darlığını en iyi Renal Angiografi ortaya çıkarır. Pratikte ve halk arasında angio denildiği zaman akla hemen koroner angiografisi gelmektedir. Halbuki vücuttaki hemen bütün organ ve sistemlere âit kan damarlarının ve lenf damarlarnm da angiografisi yapılabilmekte ve âit olduğu organ veya sistemin adıyla anılmaktadır. Beyin damarlarına âit (Serebral Angiografi), akciğerlere âit (Pulmoner Angiografi), koronerlere âit (Koroner Angiografi), böbreklere âit (Renal Angiografi), karaciğer-dalak incelenmesi için (Spleno- pofrtografi, Hepatit partografi, Hepatik örter angio grafisi vs.), barsakların incelenmesi için (Ço- liak Angiografi) bilinen angiografilerdir. Ayrıca lenf damarlarının ve lenf sisteminin incelenmesi için, lenfangiografi yapılmaktadır. Bir de safra yollarına opak madde verilerek koledok ve safra kanalları ağacının incelenmesi vardır. Buna her ne kadar kolanjigrafi deniliyorsa da isminden başka ilgisi yoktur. Çünkü istisnâî olarak vetileu ismin aksine incelenen kanallar damar ……… n __11 r\ıt
Angiografi cihazı ile damarların incelenmesi.
Buraya kadar anlatılandan anlaşıldığı kadarıyla angio denildiği zaman sâdece teşhise yönelik bir tıbbî teknik anlaşılmaktadır. Halbuki tedâ- vîye yönelik (terapötik) angiografi de yapılmaktadır. Bilhassa habis tümörlerin (kanser gibi) te- dâvisinde kemoterapötik ilâçların kateter aracılığı ile direkt olarak, tümör içine zerk edilmesi hem tedâvîyi daha te’sirli yapmakta, hem de doku tahrip edici etkiye sâhip olan kanser ilâçlarının sağlam dokulara olan yan etkilerinin daha az olmasına sebeb olmaktadır. Kezâ balon anjioplastisi denilen metodla ucunda balon bulunan sondayı damar içinden daha önce geçirilmiş olan kılavuz kateterin içinden geçirerek kanayan bir damarın kanayan odağını kapatacak şekilde balonu şişirmek mümkün olabildiği gibi, koroner arterlerin bilhassa tam tıkanmamış kısımlarını yine balon metoduyla açmak da mümkün olmaktadır. Tedâvi amaçlı angionun başka çeşitli kullanılma alanları da vardır.