Artöt

Artöt, (Marguerite-Josephine-) Desiree
(Montagney) (d. 21 Temmuz 1835, Paris –
ö. 3 Nisan 1907, Berlin), Belçikalı mezosoprano.
Ünlü bir müzisyen aileden gelen
Artöt, Fransa’da opera şarkıcısı olarak ün
kazandı. Çaykovski ile nişanlanmasından
kısa süre sonra, 1869’da İspanyol bariton
Mariano Padilla y Ramos ile (1842-1906)
evlendi. Kendi yetiştirdiği kızı soprano Lola
Artöt de Padilla (1885-1933), Berlin’deki
Kraliyet Operası’nda prima donna oldu
(1909-27).
Artova, İç Anadolu Bölgesi’nin kuzeydoğu
kesiminde Tokat iline bağlı ilçe ve ilçe
merkezi kasaba. İlin güneybatısında yer
ahr. Kuzeybatıdan Zile, kuzeyden Turhal,
doğudan Merkez ilçe, güney ve batıdan ise
Sivas ve Yozgat illeriyle sınırlanır. Yüzölçümü
909 km2’dir.
İlçenin kuzey kesiminde, Zile ve Turhal
ovalannm devamı olan tarıma elverişli topraklar
vardır. Bunlann hemen arkasında
kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda uzanan
Deveci Dağlan yükselir. Yüksekliği yer
yer 2.000 m’ye ulaşan bu dağlar, güneydoğuda
Çamlıbel Dağlanndan çıkan çok sayıda
derenin birleşmesiyle oluşan Çekerek
Çayı tarafından derin bir biçimde parçalanmıştır.
Yeşilırmak’ın önemli kollanndan
biri olan Çekerek Çayı, kuzeydoğu-güneybatı
doğrultusunda akarak Artova kasabasının
güneyinden geçer ve daha sonra Deveci
Dağlanmn güney yamaçlannı izleyerek ilçe
sınırlan dışına çıkar. Verimli Artova Ovası
bu suyun taşıdığı alüvyonlardan oluşmuştur.
İlçenin başlıca gelir kaynağı bitkisel üretimdir.
Başta buğday olmak üzere tahıl ve
şeker pancan, en önemli ürünleridir. Aile
tüketimine yönelik sebze de yetiştirilir.
İlçenin kuzey kesiminde, Yenice köyü
yakınındaki Kayapınar Höyüğü’nde yapılan
çalışmalarda tarihi Kalkolitik Çağdan (İÖ
5500-3500) Friglere (İÖ 750-546) değin
uzanan bir yerleşme bulunmuştur. Artova,
Kappadokia Krallığı döneminde kurulmuş,
daha sonra Pontus Krallığı’nca ele geçirilmiş,
Mithradates Evpator ile Romah komutanlar
arasındaki uzun süren çatışmalara
sahne olmuş ve tümüyle yıkılmıştır. Eretna
Beyliği’nin egemenliği altında yeniden gelişen
kent, 1402’de Timur’un ordulannca
talan edilmiştir. Osmanlı Döneminde küçük
bir köy olarak kalmış, 1923’e değin ilçe
merkezi Sulusaray olagelmiştir. Bu tarihteki
bir depremde Sulusaray’ın büyük ölçüde
yıkılması sonucu, ilçe merkezi önce Çamhbel’e,
daha sonra da Artova’ya taşınmıştır.
Sulusaray, sıcaklığı hiçbir mevsimde
50° C’nin altına düşmeyen kaplıcasıyla
tanınır.
Artova kasabası Tokat kentinin güneybatısında,
karayoluyla 36 km uzağında yer ahr.
Tokat’a yakınlığı, zaten küçük bir merkez
olan kasabanın gelişimini bütünüyle sınırlamıştır.
Kasaba aynı zamanda Samsun-Sivas
demiryolu üstünde bir istasyondur. Bu özelliğiyle
yakın çevresindeki kırsal alana ulaşım
ve küçük ölçekli ticaret işlevleri sunan
bir merkez niteliğindedir. Kasabada bir
tanesi ilde çıkan kömürü işleyen, bir tanesi
de krom üreten iki kuruluş vardır. Küçük
ölçekli bu tesisler dışında sanayiden söz
edilemez. Belediye 1944’te kurulmuştur.
Nüfus (1985) ilçe, 40.615; kasaba, 41162.