Asgari Çalışma Yaşı

asgari çalışma yaşı, kişilerin çalıştırılabilecekleri
en küçük yaş. Yaşları asgari çalışma
yaşının altında olanların (çocuklar ile gençler)
çalıştırılması yasaktır. Buna göre, her
değişik iş alanı için belirli bir yaş saptanır.
Bu yaş, o iş alanı için asgari çalışma yaşıdır.
Asgari çalışma yaşı, mesleki yönden değişik
işçi gruplarına göre farklılık gösterir. Ama
çeşitli ülkelerin hukuk sistemleri ile uluslararası
iş mevzuatının eski dönemleri için
geçerli olan bu farklılaştırma, Uluslararası
Çalışma Örgütü’nün (ILO) 138 sayılı sözleşmesi
(1973) ve 146 sayılı tavsiye karanyla
(1973) ortadan kaldırılmak istenmiş ve her
yerde eş bir uygulamaya geçilmesine çalışılmıştır.
138 sayılı sözleşmeye göre, kural
olarak asgari çalışma yaşı, okula gitme yükümlülüğünün
sona erdiği yaştan ve kesinlikle
15 yaşından aşağı olamaz. Ama, istisna
olarak, 13 yaşından aşağı olmayan çocuklar
hafif işlerde çalıştırılabilir. 138 sayılı sözleşme
bir yandan da, ekonomisi ve eğitim olanakları
yeterince gelişmemiş olan üye devletlerin,
asgari çalışma yaşım başlangıçta 14 yaş (hafif
işler için 12 yaş) olarak kabul etmelerine
olanak tamr. Türkiye, asgari çalışma yaşına
ilişkin 138 sayılı sözleşmeyi onaylamamış
olmakla birlikte, mevzuat büyük ölçüde sözleşmeyle
uyum içindedir. Türk iş mevzuatına
göre asgari çalışma yaşı, sanayi ve maden
işleri ile deniz işleri için 15 yaştır, hafif işlerde
asgari 13 yaşındaki çocuklar çalıştırılabilir.
Belirtilen işler dışındaki alanlar (özellikle
tanm kesimi) için ise, asgari çalışma yaşı
12’dir. Asgari çalışma yaşma ilişkin hukuksal
düzenlemelerin tam anlamıyla uygulanabilmesi
için, öncelikle yaşam koşullarının iyileştirilmesi,
temel öğrenim yükümlülüğünün
uygulanması ve iş güvenliği konusunda etkili
bir devlet denetiminin oluşturulması zorunludur.
Ayrıca bak. çıraklık.