Asitli Yağmur

asitli yağmur, yoğun sülfürik ve nitrik asit
içeren yağış türü. Terim, benzer bir asitlenme
gösteren kar, sulusepken ve dolu gibi
yağış biçimleri için de kullanılır. Bu tür
yağışlar, Kuzey Amerika ile Avrupa’nın
birçok yöresinde giderek ciddileşen bir
çevre sorununa dönüşmektedir. Çevre kirliliginin
bu biçimi büyük kentlerde, sanayi
alanlarında ve bunların dolaylarında çok
daha belirgin olmakla birlikte, kirlenmenin
başladığı noktalardan çok uzaklarda da
azımsanmayacak oranlara ulaşabilmektedir.
Asitli yağışın oluşum süreci, kükürt dioksit
ile azot oksidin atmosfere yayılmasıyla başlar.
Otomobillerden, kimi sanayi kuruluşlarından
(örn. ergitme ve arıtma tesisleri) ve
kömür ya da petrol gibi fosil yakıtlar
kullanan elektrik santrallanndan yayılan bu
gazlar, bulutlardaki su buharı ile birleşerek
sülfürik asit ve nitrik asit oluşturur. Söz
konusu bulutlardan düşen yağış yüksek
oranda asidiktir. pH değeri yaklaşık 5,6 ya
da daha küçüktür (pH, metre küpte kilogram
olarak hidrojen iyonu yoğunluğunun
logaritmasının ters işaretlisi olarak tanımlanır.
pH değeri 0 ile 14 arasında değişir ve
düşük değerler asidik özelliğin arttığını
gösterir). ABD’nin doğusu ile Batı Avrupa’nın
kimi bölgelerinde yapılan ölçümlerde,
2’ye değin düşebilen pH değerlerine
rastlanmıştır. Los Angeles, San Francisco
ve New York’taki Whiteface Dağı gibi
yörelerde ise sisin asidikliği yerel yağışınkinin
10 katma ulaşabilmektedir.
Yüksek asitli yağış ve sis, göllerle akar sulan
kirletir. Bu tür yağış, özellikle asitli
girdileri pek fazla tutamayan ince topraklı
ve granit kayaçlı bölgelerdeki balıklar ve
başka su canlılan için zararlıdır. Aynca
asitli yağış alan bölgelerde topraktan aluminyum
sızdığı ve çözünmüş aluminyumun
da sudaki organizmalar için son derece
zehirleyici olabileceği saptanmıştır. Bulgulara
göre asitli yağışın her türlüsü, tanmsal
ürünler ve ağaçlar da içinde olmak üzere
pek çok bitkiye (özellikle azotun yararlı
bileşiklere dönüşmesini önleyerek ve yaprakların
besin yitirmesine yol açarak) zarar
vermektedir. Öte yandan, bu kimyasal kirleticiler
binalann ve insan ürünü başka yapılann
dış yüzeylerini de çürütebilmektedir.