Aşkale

Aşkale, Doğu Anadolu Bölgesi’nde, Erzurum
iline bağh ilçe ve ilçe merkezi kent.
Yüzölçümü 1.527 km2’dir. Doğudan Merkez,
güneyden Çat ilçeleriyle, batıdan Erzincan
iliyle çevrelenir; kuzeyinde Merkez
Aşkale’den bir görünüm
Anadolu Yayıncılık Arşivi
ilçenin bir bölümü yer alır. Topraklan,
Karasu’nun oluşturduğu çöküntü alanı ile
bunun kuzeyinde ve güneyinde yer alan
dağlardan oluşur.
İlçenin kuzeyinde, Kuzey Anadolu Dağlannm
uzantıları olan kuzeydoğu-güneybatı
doğrultulu Kop Dağlan vardır. Bu dağların
su bölümü çizgisini oluşturan sırtların yüksekliği,
2.000 m’nin altına inmez. Güneyde
Palandöken Dağları yer alır; bu dağlar da
kuzeydoğu-güneybatı doğrultuludur ve ilçenin
en önemli akarsuyu olan Karasu’ya
dökülen çok sayıda çay ve dere ile parçalanmıştır.
Kop ve Palandöken dağlannm yüksek
kesimleri, geniş yaylalık alanlarla kaplıdır.
Bu yaylalarda son derece sert bir iklim
egemendir. Aşkale kentinin de yer aldığı
çöküntü alanı, Merkez ilçeye.kadar uzanan
alüvyal bir ovadır. Bitkisel üretim Karasu’
nun suladığı bu ovada yapılır.
İlçedeki başlıca ekonomik etkinlik, bitkisel
üretim ve hayvancılıktır. En çok buğday,
arpa, çavdar, patates ve şeker pancan
yetiştirilir. Sığır da beslenir, ilçede hayvancılığı-^
ğeliştirme projesi çerçevesinde bir
yapay tohumlama laboratuvan kurulmuştur.
Madencilik bir başka etkinlik alanıdır.
Türkiye Kömür İşletmelerine (TKİ) ait
linyit yataklan dışında yıllık kapasitesi 350
ton olan bir de tuzla vardır.
Roma Döneminde bir yerleşim yeri olduğu
bilinen Aşkale yöresi, 395’te Bizans yönetimine
girdi. Ticaretin gelişkin olması nedeniyle,
her dönemde önem taşıyan bir merkez
oldu. 1387’de Timur’un eline geçti.
Otlukbeli Savaşı’ndan (1473) sonra II. Mehmed
(Fatih) tarafından Osmanlı topraklanna
katıldı. 1916’da Rus işgaline uğrayan yöre,
1918’de kurtuldu. Cumhuriyet döneminde 1
Temmuz 1937’de ilçe durumuna getirildi.
Aşkale kenti Karasu Vadisinde, Trabzon
ye İstanbul yollarının kavşağında yer alır.
İstanbul karayolu, kentin fiziksel yapısının
biçimlenmesinde etkili olmuştur. Önce karayolunun
kuzeyinde bulunan kent, daha
sonra karayoluna kadar yayılmış ve yol
boyunca uzantılar oluşturmaya başlamıştır.
Yer yer, karayolunun güneyindeki askeri
alanlara taşan yeni konut alanları^kurulmaktadır.
Kent ekonomisini besleyen
önemli kuruluşlar arasında, çimento fabrikası
ve kireç ocaklan sayılabilir.
Kentteki önemli tarihsel yapıtlar Cinis ve
Pırtın kaleleri, Topal Çavuş Camisi ve
Evreni Kümbeti’dir. Aşkale’ye 24 km uzaklıktaki
Hacı Bekir Ham, zaman zaman
onarılmasına karşın bugün yıkık durumdadır.
Aşkale Belediyesi 1967’de kurulmuştur.
Nüfus (1985) ilçe, 47.081; kent, 14.472