Aston Francis William

Aston, Francis William (d. 1 Eylül 1877,
Harbome, Birmingham – ö. 20 Kasım 1945,
Cambridge, İngiltere), İngiliz kimyacı ve
fizikçi. Kütle spektrografmı ve farklı kütlelerdeki
pek çok çekirdek türünü (nüklit)
bulması nedeniyle 1922 Nobel Kimya Ödülü’nü
almıştır. Farklı kütlelerdeki atom ve
molekül parçalanm birbirinden ayırarak, bu
parçacıklann kütlelerini çok kesin değerlerle
ölçebilen kütle spektrografı, bugün jeoloji,
kimya, biyoloji ve nüldeer fizikte yaygın
olarak kullanılmaktadır.
Aston, kimya öğrenimi görmesine karşın,
1895’te X-ışınlanmn, 1896’da radyoaktifliğin
bulunmasından sonra birdenbire canlanan
fizik bilimlerine ilgi duymaya başladı ve
1903’te, içi gaz dolu bir tüpten akım
geçirerek X-ışmlan üretmenin yollarım
araştırmaya girişti. 1910’da Cambridge’de,
gaz ortamda elektrik boşalımı sonucunda
ortaya çıkan artı yüklü ışınlan inceleyen Sir
J. J. Thomson’ın asistam oldu. Bu dönemde
Thomson, neonla deneyler yaparak kararlı
(radyoaktif olmayan) elementlerin izotopları
olduğuna ilişkin ilk kanıtlan elde etti.
I. Dünya Savaşı’ndan sonra Aston, artı
yüklü ışınlar üreten yeni bir aygıt yaparak
buna, kütle spektrografı adım verdi. Yalnız
neonun değil, başka birçok elementin de bir
izotoplar kanşımı olduğunu gösterdi. Bilinen
287 doğal nüklitten 212’sini Aston’m
bulmuş olması, çalışmalannın boyutu üzerine
yeterli bir fikir verebilir.