AFGANİSTAN CUMHURİYETİ GENEL BİLGİLER Yüzölçümü: 652,090 km2. Başkenti ve en büyük kenti: Kabil (2 200 000 nüf.; 1989 tah.). TOPLUM YAPISI  Nüfus (1992 tah.): 16 900 000; nüfus yoğunluğu km2’ye ...

Afganistan Asya’da ülke. Hindistan yarıkıtası, Orta Asya ve Ortadoğu ülkeleri arasında yer alan Afganistan, denize açılışı olmadığı halde, kara ulaşımı açısından son derece elverişli bir yerde b...

Afanasyev, Aleksandr Nikolayeviç Rus floklor ve etnografya uzmanı, edebiyat tarihçisi (Boguçar, Voronej 1826-Moskova 1871). Aleksandr Nikolayeviç Afanasyev’in uzun bir araştırmayla derleyip yayı...

Aetius Romalı general (Durostorum 390-? 454). Küçük yaşta rehine olarak önce Vizigot kralı Alaric’in yanına, sonra da Attila’nın amcası Rugila’nın yanına verildi. Galla Pla- cidia ta...

Aethelred II İngiltere kralı (? 968 – ? 1016). Üvey kardeşi Ed- vvard’dan sonra on yaşında tahta çıkan (Edward’in öldürülmesinde parmağı olduğu ileri sürülmüştür), Aethelred II (ya d...

Aethelflaed Wessex kralı Alfred’in kızı (öl. 918’ed.). Anglosakson Mercia Krallığı hükümdarı Aethelred’le evlenen Aethelflaed (ya da Etheli}ed), ülkeyi önce eşiyle birlikte, eşinin h...

Aethelbert Kent kralı (552-616). 560’ta tahta çıkan İngiltere’deki ilk hıristiyan Anglosakson hükümdar olan Aethelbert (ya da Ethelbert), Hıristiyan Frank prensesi Bertha’yla evlenip...

aerosol

aerosol Bir sıvının, bir çözeltinin ya da katının parçacıklarının,havada ya da bir gaz içinde dağılıp asılı kalması. Duman, sis ve pus birer aerosoldur. Dünyanın atmosferi de tek başına büyük bir aero...

Fotoğrafta, bir uzay mekiğinin, yörüngesinde yaklaşık ses hızında temsili hareketini gösteren hava akışı canlandırılmıştır. Sarsıntı dalgaları (eğik çizgilerle gösterilmiştir) uçak gövdesindeki hava sıkışmasından ve denenen modelin kontrol yüzeylerinden kaynaklanmaktadır

aerodinamik Hava ve öbür gazların hareketi ile bunlar içinde hareket eden cisme etkiyen küvetleri inceleyen bilim dalı. Aynı ilkelerin, akışkanlar üstüne uygulandığı akışkanlar mekaniğinin bir kolu ol...

Aerobee ABD’de gerçekleştirilen en başarılı uzay sondalarından biri. 1946’da, atmosferin üst tabakalarını incelemesi amacıyla tasarlanan Aerobee, ilk olarak 1947’de fırlatıldı ve baş...

Aepinus Alman fizikçisi ve hekimi (Rostock 1724-Dorpat 1802). Rostock Üniversitesi’nde, matematik ve tıp doktorasını veren Aepinus (gerçek adı Franz Ulrich Theodor Hoch’tur), matematik ve ...

Aelianus Yunanca yazmış Romalı yazar (Praeneste, Roma 170 – Roma 235). Roma’da belagat öğretmenliği yapan Aelianus (ya da Claudius Aelianus), |günümüze kalan Yunanca iki yapıtından Nature ...

Aegytopithecus Mısır’da Çöl bölgesi Fayyum’da bulunmuş fosil maymun cinsi. Adı “Mısır maymunu” anlamına gelen, günümüzde daha yaygın olarak Propliopithecus diye adlandırılan bu...

aegis Yunan mitolojisinde “kalkan taşıyıcı” diye adlandırılan Zeus’la ve tanrıça Athena’yla ilgili terim. Homeros, ae- gisi, kenarı yılanlarla çevrili, kaba tüylü bir göğüs zır...

Ady, Endre Macar şairi (Ermindszent 1877-Budapeşte 1919). Eleştirmenlerin çoğu tarafından XX. yy’ın en büyük Macar ğt/iri sayılan Endre Ady, Fransız simgeciliğinden etkilenmiş, yenilikçi şiirler...

adventist Protestan mezhebi. William Miller (1782-1849) tarafından kurulan (1831e d.) ladventist mezhebinin üyeleri (adventistler), İsa’nın çok yakında ikinci kez dünyaya geleceğine inanırlar. M...

adveksiyon Atmosferin bir ya da birden çok bileşeninin -sıcaklık, nem ya da hava kirliliği- yatay (bazen de dikey) hava hareketlerinden etkilenmesi süreci. Soğuk adveksiyonsoğuk havanın kutuplardan ek...

Adula, Cyrille Kongolu siyaset adamı (Leopoldville 1923-ay.y. 1978). Kongo Ulusal Hareketi’nin kurucuları arasında yer alan Cyrille Adula (1958), parti ikiye bölününce (aşırılar ve ılımlılar), ı...

Adududdevle, Fenna Hüsrev Bin R. Büveyhi hükümdarı (Isfahan 936-Bağdat 983). Amcası İmadüddevle’nin yerine tahta çıkan (950) Fenna Hüsrev Bin Rüknüddevle, Kirman (968) ve Umman’ı (973) ald...

Adsız Alkolikler Alkoliklikle savaş amacıyla kurulmuş örgüt. 1935’te ABD’de Dr. Robert Smith ve Bill Wilson tarafından kurulan Adsız Alkolikler (AA) örgütünün, günümüzde 31 ülkede 93 000 t...