bronş genişlemesi

bronş genişlemesi, b r o n ş e k t a z i ya da b r o n ş Ie k t a z I olarak da bilinir, akciğerlerdeki bronşların, iltihaplanma ya da tıkanma sonucunda aşın genişlemesi. Ur, aşın balgam (mukus) salgısı, apse ya da madeni para, yiyecek gibi yabancı bir madde bronş­ lann tıkanmasına, bronşlann tıkanıklığı da zamanla salgılann birikmesine, mikroorganizmalann bulaşmasına ve bronş duvarlanmn zayıflayıp esnekliğini yitirmesine yol açabilir. Kızamık, boğmaca, zatürree ya da grip gibi kısa süreli bulaşıcı hastalıklar bronşlann genişlemesinden doğrudan sorumlu olmasa bile, bronş duvarlannın yer yer zayıflamasına ya da örselenmesine yol açabilir. Kronik enfeksiyonlar ise, bronş duvarlannın kalıcı biçimde iltihaplanmasıyla sonuçlanabilir. Bu durumda genellikle esnek lifler ile kas liflerinin yapısı bozulur, bu da bronşlann genişlemesine neden olur. İltihaplanma sonucunda bronş duvarlarının felce uğraması ve kasılıp genişleyerek ritmik dalgalanma hareketini yapamayacak duruma gelmesi, salgılann bronşlardan atılmasını engeller; böylece biriken salgılar mikroorganizmalann bulaşmasına elverişli bir ortam oluşturacağından enfeksiyon giderek artar ve çevreye yayılır. Hastalığın klinik belirtileri, aşın balgam salgısı ve bu salgıda hastalık yapıcı mikroorganizmaların bulunmasıdır. Öksürükle soluk yollarından atılan balgam, hastalığın ilerlemiş evrelerinde çok koyu kıvamlı ve pis kokulu olabilir. Bronşlardaki enfeksiyon genellikle yorgunluğa ve çocuklarda gelişme geriliğine yol açar. Soluk almak güçleşir, deride hafif bir morarma görülür. Hastahk, zatürree, akciğer apsesi, kanama ve kan tükürme gibi komplikasyonlara, kronik bronş genişlemesi ise el ve ayak parmakları­ nın yumrulup bükülmesine (çomakparmak) yol açabilir. Akciğerlerin röntgenle incelenmesi başlıca tanı yöntemidir. Tedavide, akciğerin hangi bölümünün etkilenmiş olduğu saptanır ve salgılar günde iki üç kez şınnga ya da drenle dışan akıtılır; hasta iyileştikten sonra bile bu işleme uzun süre devam edilir. Hastahk yapıcı mikroorganizmalan yok etmek için kısa bir süre antibiyotik tedavisi uygulanabileceği gibi, hastalık akciğerlerden yalnızca binni tutmuşsa, akciğerin hasta bölümleri ameliyatla da alınabilir. Çok ağır olmayan ve zamanında denetim altına alınabilen olgular ha