DALAKOTU

DALAKOTU (Teucrium chamaedrys);
Alm. Gemeirıer Gamander (m), Fr. Germarıdree
(f), İng. Germander. Familyası: Ballıbabagiller
(Labiatae). Türkiye’de yetiştiği yerler: Marmara,
Karadeniz, Orta Anadolu ve Akdeniz bölgesi.
Haziran-eylül ayları arasında pembe veya beyazımsı
renkli çiçekler açan, 10-30 cm boyunda,
çok senelik, otsu bir bitki. Kısamahmuz, yer meşesi
ve yer palamudu gibi adlarla da tanınır. Orman
altları ile kurak çayırlarda rastlanır. Gövdeleri
yatık, gövdeden çıkan dallar ise dik, alt kısımları
yuvarlak üst kısımları ise dört köşeli ve tüylüdür.
Çiçekler yaprakların tabanında gruplar teşkil
ederler. Pembemsi renkteki çiçekler tüp şeklindedir.
Kullanıldığı yerler: Bitkinin kullanılan kısmı,
toprak üstü kısımları, yâni çiçekli bitkidir. Çiçek
açma mevsiminde çiçekli dallar toplanır, demet
yapılıp havadar bir yerde kurutulur. İştah açıcı,
uyarıcı, yaraları iyi edici ve ateş düşürücü olarak
kullanılır. Bitki uçucu yağ, acı maddeler, tanen,
glikozit ve saponinler taşır.
Dalakotunun tüylü olanı’Teucrium polium”
mayasıl otu olarak tanınmaktadır. Bitki, üzerini tamâmen
kaplamış olan tüylerden dolayı beyaz-gri
renktedir. Yaprakların kenarları bilhassa uca doğru dişli ve içe doğru kıvrıktır. Çiçekleri beyaz
renkli olup oval durumlarda toplanmıştır. Anadolu’da
çoğu yerde yaygındır. Aynı dalak otu gibi kullanılmaktadır.