EFE

EFE; özellikle Batı Anadolu köy yiğidi, zeybek
topluluklarının başkanına verilen isim.
Halk arasında “ağabey” anlamında kullanılır.
OsmanlIların son zamanlarında, devlet otoritesine
karşı kendilerini dağların hâkimi îlân eden çete
başları için de “efe” kelimesi kullanılmıştır. Ekseisi
kânun kaçaklarından meydana gelip, dağlara
çıkan zeybekler, aralarında yiğitlik, mertlik,
cesâret göstereni başkan seçerek, ona efe derler ve
tâbi olurlardı. İstiklâl Savaşı zamânında Yörük
Ali, Demirci Mehmed Efe gibi efeler, düşmanla çete
savaşları yaparak çok faydalı olmuşlardır.
Efelerin hiç tâviz vermeden kendi aralarında
geçerli, uyulması gereken kânunları vardı. Adı,
sanı, ünü ne olursa olsun hiçbir efe bu kânunların
dışına çıkamazdı. Özel giyimleri ve kullandıkları
silahlarla çevrenin dikkatini çekerlerdi. Ayrıca
Doğu Anadolu’da bilhassa Erzurum ve çevresinde
irşâd eden mürşid de bu adla anılmıştır. Arvaslı
Mehmed Efe gibi.