MALEİK VE FUMERİK ASİT

MALEİK VE FUMERİK A S İT ; Aim. Ma
leick undfumerick sâure, Fr. Acide (m) maleique
et fumerique, İng. Moleic and fumaric acid.
Doymamış dikarboksilli asitlerin en önemlilerinden
biri. Kimyâca adı etilendikarboksilli asittir.
Maleik ve fumerik asit birbirinin izomeridir.
Molekül formülleri C4H40 4’tür. Maleik asit
cis, fumerik asit trans şekline sâhiptir. Fumerik
asit şahtereotunda, muhtelif mantarlarda ve ciğerotunda
bulunur. Maleik asidin 150°C’de yalnız
başına veya hidroklorik veya hidrobromik
asit ile ısıtılmasından fumerik asit elde edilir.
Fumerik asit aynı zamanda, suda veya alkolde çözünmüş
piridin ile bromosüksinik asidin
210°C’de kaynatılmasından elde edilebilir. Ticârî
olarak ise şekerin fermantasyonunundan elde
edilen Fumerik asit, küçük prizmalar ve iğnecikler
şeklinde kristallere sâhip olup, özellikle soğuk
suda çözünmez. 200°C civârında bir sıcaklık
aralığında sublime olur, kısmen de maleik
anhidrit ve suya dönüşür.
Maleik asit (Cis-butendioik asit) maleik asidin
250°C’de ısıtılmasından ve benzenin katalitik oksidasyonundan
elde edilir. Fumerik asit ile asetil
klorür 100°C’de ısıtılırsa, yine maleik asit elde edilir.
Maleik asit, monoklin prizma kristale sâhib
olup, 130°C’de erir ve 160°C’de kaynar. Bu sırada
maleikanhidrite ve suya bozunur. Kolayca suda
çözünür. Maleik asit, fumerik asitten daha kuvvetli
bir asittir. Maleik asit kolayca hidrojenle birleşerek
süksinik asidi meydana getirir.
Maleik asit alkit reçinelerinin îmâlâtında kullanılır.
Fumerik asitten de reçine yapılır. Ayrıca bu
reçineler, boya, çabuk kuruyan mürekkep, tabiî
kuruyan yağlarda koruyucu olarak kullanılır.