MALEZYA

MALEZYA
DEVLETİN ADI…….. …… ….Malezya Sultanlığı
BAŞŞEHRİ ……. …….. ….Kuala Lumpur
NÜFÛSU ………. ….. …………… …. ,18.630.000
YÜZÖLÇÜMÜ…. ……………………..330.434 Km2
RESMÎ DİLİ Malayca (Bahasa) ve İngilizce
DÎNİ . …………… …:…………….. ………………………İslâm
PARA BİRİMİ………..Malezya doları (Ringgiti)
Güneydoğu Asya’da bir ülke. Hint Okyanusu
ile Büyük Okyanus arasında, Malay (Kra) Yarımadasının
güney ucu ve büyük Borneo Adasının
kuzey bölgesinde 13 eyâletten meydana gelmiştir.
Târihi
Malezya’nın ilk insanları olan Malayalılar,
târihin ilk çağlarından îtibâren yüzyıllarca Çin,
Hindistan, Tayland ve Sumatra Adası topraklarında
dağınık bir şekilde yaşamışlardır. Sekizinci
yüzyıldan on üçüncü yüzyıla kadar Endonezya
Sultanlığına tâbi olmuşlar, daha sonra bir müddet
Hintlilerin işgâlinde kalmışlardır. Bir devlet olarak
târih sahnesine 1400 yılında Malay Sultanlığını
kurarak çıktılar. Dünyâ siyâsî olaylarından bir
müddet uzak yaşayan Malayalılar, çok geçmedenAvrupa devletlerinin saldırılarına uğrayarak yıkıldı.
On ikinci yüzyılın başlarından îtibâren İslâmiyetle
şereflenmiş bu millet, birçok emperyalist
memleketin işgâli altında istiklâl mücâdelesine
başladı. İstilâcı güçler, İslâma olan düşmanlıklarını,
bu güzel memleketi baskı altında
tutmak ve birçok İslâmî eseri tahrip etmek sûretiyle
göstermişlerdir. Buna karşılık birlik ve beraberliğini
devamlı zinde tutan Malayalılar, istiklâllerini
kazandıkları 1957 yılına kadar Portekiz,
Hollanda, İngiltere ve Japonya’ya karşı mücâdelelerini
sürdürdüler. Malaya Federasyonunun
istiklâlini kazanmasından sonra, Saravak,
Sabah ve Singapur’un da birliğe katılmasıyla 16
Eylül 1963 yılında Malezya Devleti kurulmuş
oldu. Fakat iki yıl sonra Singapur’un federasyondan
ayrılmasıyla, eyâlet sayısı 13’e düştü.
Malezya’nın ilk sultanı (Tunku) Abdul Rahman
1970 yılında emekli olunca, yerine (Tun) Abdul
Razak, sonra (Datuk) Hüseyin bin Onn, daha
sonra da Hacı Ahmed Şah sultan oldu. Günümüzde
Sultan, Muhübuddin Şah ibni Yusuf Gaferallah
Şahtır (1993).
Fizikî Yapı
Malezya Güneydoğu Asya’da ekvatorun yakınında
1° ve 7° kuzey enlemleri ve 100° ve 119°
doğu boylamları arasında yer almaktadır. Kuzeyinde
Tayland, güneyinde Singapur ve Endonezya,
doğuda Filipinler ile komşudur. Hint Okyanusu
ile Büyük Okyanusun birbirine kavuştuğu
bölgede, Asya kıtasından Avustralya’ya doğru
uzanan ve kısmen okyanusa batmış durumda olan
Sunda platformu bulunur. Malezya toprakları,
bu platformun yükseltileri olan iki ayrı bölgede
kurulmuştur. Malezya, Malakka yarımadasında
yeralan Malay bölgesi ve Büyük Borneo Adasında
bulunan Saravak ve Sabah bölgelerinden
ibâret olmak üzere üç ana bölgeye ayrılmaktadır.
Malay bölgesi ile Borneo Adasındaki topraklar
arası Güney Çin Deniziyle ayrılmış olup, 750
km uzunluğundadır. Yaklaşık 330.434 km2 olan
Malezya topraklarının 131.587 km2si yarımada
topraklarında 198.846 km2si de Saravak ve Sabahbölgelerine âittir. Malaya bölgesi, kuzeyden güneye
yaklaşık 720 km uzunluğa, ortalama olarak
400 km genişliğe sâhiptir. Yarımada kıyıları yaklaşık
4830 km, Sabah ve Saravak eyâletlerine âit
kıyı şeridi uzunluğu da 2 10 0 km civârındadır.
Malay Yarımadasını, ortada yer alan dağ dizileri
ile bu dağların çevresinden îtibâren güneye
doğru gidildikçe genişleyen kıyı ovaları meydana
getirir. Merkezdeki bu dağlar, umûmiyetle
1200 ile 2000 m arasında yüksekliğe sâhiptir.
En yüksek nokta Günong Tahan Tepesi (2189
m)dir. Doğu ve batı kıyılarındaki ovalar arasında
Pahang, Perak ve Kelantan nehirleri yer almaktadır.
Sabah ve Saravak bölgelerinin % 85’i dağlık
olup, yüksekliği 500 m’yi aşkın arâzileri ihtivâ
eder. İç bölgeler ise, Güneydoğu Asya’nın en
yüksek tepesine sâhiptir. Bu tepelerin en yükseği
olan Kinabolu Tepesi (4100 m)dir. Bölgenin en
önemli nehirleri Rajang, Baram ve Kinabatangan’dır.
İklim
Malezya’da tropikal iklim mevcut olup, her
mevsim bol yağmur yağmaktadır. Muson rüzgârlarının
tesiriyle de özellikle ocak ve mayıs
ayları arasındaki sürekli yağışlar, memleketin
nisbî nem miktarının % 80 civarına kadar yükselmesine
sebebiyet verir. Yıllık yağış ortalaması
bölgelere göre büyük farklılık gösterir. Genelde
2000 ilâ 2540 mm olan bu oran, Sabah’da
1500-4500 mm, Saravak’da ise 300-400 mm arasında
değişir. Günlük sıcaklık, alçak yerlerde
21°C ila 32°C arasında iken, yüksek bölgelerde
daha düşük olur. Başlıca özellikleri sıcaklık, rutûbet
ve nem olan iklimi sebebiyle, oldukça gür
ve ülkenin % 70’ini kaplayan tropikal ormanlara
sâhiptir. Ormanlardaki mevcut 15.000 tür bitkinin
6000 türünü çeşitli ağaç cinsleri meydana
getirir. Bu ağaçlardan bâzıları 45 m yüksekliğekadar büyüyebilir. Bambu gibi kerestesi makbul
ağaçlar ve kauçuk ağaçlarından başka 800’ü aşkın
tür orkide ve oldukça fazla miktarda amber
bitkisi yetişir.
Tabiî Kaynaklar
Bol yağışlı ikliminden dolayı Malezya, ormanı
bol bir memlekettir. Yaklaşık olarak topraklarının
% 70’i ormanlarla kaplıdır. Bu ormanlar
çoğunluğu sık ormanlık olmak üzere,
6000 farklı türde ağaçlardan teşekkül etmiştir.
Bâzı ağaçlar çok uzun olup, 35 ilâ 45 m yüksekliğindedir.
Bunga Raya olarak bilinen ağaç türü,
kerestesinin kalitesi bakımından çok kıymetlidir.
Bu sık ormanlıklar arasında, oldukça çeşitli
ve fazla sayıda vahşî hayvan yaşamaktadır. Kaplan,
yabânî sığır, gergedan, tapir, orangutan ve çeşitli
maymun türleri, fil, leopar, birkaç geyik cinsi
ve timsahlar, mevcut vahşî hayvanların başlıcalarıdır.
Ayrıca 500 cins kuş yaşar. Bunların bir
kısmı göçmen kuşlardır. Serçe, guguk kuşu, çoban
aldatan, saksağan, ardıç kuşu, Mynah ve
Merbok türü ve rengârenk tüyleriyle tavus, trogon,
broadbills, pittas, sülün, altın aurioles balıkçıllar,
tukan ve güneş kuşları bulunmaktadır.
Malezya mâden bakımından da çok zengindir.
Kalay üretiminde dünyâ birincisidir. Dünyâ kalay
üretiminin % 70’ini Malezya karşılar. Kalay daha
çok yarımada bölgesinden çıkarılır. Demir,
boksit, petrol, manganez, altın, tungsten ve titan
diğer önemli mâdenleridir.
Nüfus ve Sosyal Hayat
Malezya nüfûsu, birçok ırkın insanlarının biraraya
gelmesiyle meydana gelmiş olup, yaklaşık
olarak 18.631.000 kişiye ulaşır. Bunun büyük
kısmı yarımada topraklarında, yaklaşık 3,5 milyonu
ise Borneo Adasında, Sabah ve Saravak
bölgelerinde yaşamaktadır. Malezya nüfûsunun %55’ini Malaylar, % 34’ünü Çinliler, % 10’unu
Hintliler ve % 1 ’ini de PakistanlIlar ve diğer
azınlıklar teşkil eder. Yıllık nüfus artış oranı yaklaşık
% 3 olup, nüfûsun % 60’a yakın bir bölümü
köylerde yaşar. Nüfus yoğunluğu bölgelere göre
değişmektedir. Meselâ Penang’da km2ye 750 kişi
iken bu rakam Pahang dolaylarında 14 kişiye
düşer. En kalabalık ve gelişmiş merkez, başşehir
Kuala Lumpur’dur. Yüzölçümü 244 km2 olan bu
şehrin nüfusu 1.000.000 civârındadır. Bundan
başka başlıca büyük şehirleri George Town, İpoh,
Kuehing, Kota Kinabalu ve Sibu’dur. Malezya
köylerinin yarısına yakın bir kısmı, 10.000 kişilik
merkezler hâline gelmiştir. Dolayısıyla, Güneydoğu
Asya’nın en fazla iskân edilmiş memleketlerinden
biridir.Bu merkezlerdeki evler, umûmiyetle kazıklar
üzerinde kurulmuş kulübeler şeklindedir. Böylece
köylüler su baskını, yırtıcı hayvan tehlikesinden
korunduğu gibi, evler alttan da havalandıkları
için sıcak iklime karşı serin evlerde yaşamış
olurlar. Şehir merkezleri oldukça modern olup,
Malay, Arap kültürünün karışımı olan mîmârî
yapılarla doludur. Her ne kadar târih boyunca
birçok emperyalist memleketin’istilâsına uğrayarak,
sâhib olunan birçok ince zevklerle dolu ve
baştanbaşa sanat olan nâdide İslâmî eserler tahrip
edildiyse de, hâlâ varlıklarını korumayı başaran
birçok câmi ve medrese, bugün şehirleri
doldurmaktadır. Malezya’da, istilâcılar sürüldükten
sonra, memleketin hemen her köşesine
câmiler ve birer ilim yuvası olan medreseler inşâ
edilmiştir. Bunlardan Kuala Sangar’daki Ubyediye
ve Panang’taki Keling câmileri, herkesin
hayran olduğu eserlerdir.
Halkın % 85’i okur yazardır. Halkın % 90’inin
konuştuğu Bahasa, Malezya resmî dilidir ve Arapça
ile eski Malaya dilinin karışımından ortaya çıkmıştır.
Bundan başka hemen herkes İngilizce bilmektedir.
Tamil dili ve Çince de yaygın olan diğer
dillerdir. Halkın büyük çoğunluğu Müslümandır.
Ayrıca azınlıkta olmakla beraber Hindu ve Budistler
de mevcuttur.
Siyâsî Hayat
Malezya Sultanlıkla idâre edilmektedir. Sultan,
eyâlet vâlileri tarafından beş yıllığına seçilir.
Sultan, oldukça geniş hak ve selâhiyete sâhip
olup, hükümeti kurması için başbakanı tâyin
eder. Malezya meşrûtî sultanlığı parlementosu,iki ayrı meclisten ibârettir. Bunlardan birincisi
millet meclisi (Dewan Raayat) 154 üyeli olup, tamâmı
halk tarfından seçilir. İkincisi senato (Dewan
Negora) ise 68 üyelidir. Bunun 32 üyesini
sultan, geri kalanını ise eyâlet meclisleri seçer.
Malzeya, Johore, Kedah, Kelantan, Malacca,
Negri Sembilan, Pahang, Penang, Perak, Perlis,
Sabah, Saravak, Selangor ve Trenggon olmak
üzere 13 eyâlete ayrılır. Her eyâletin bir eyâlet
vâlisi (Yang di-Pertua Negeri) ve bir de eyâlet
meclisi vardır. Yargı gücü, Federal Mahkeme’ye
bağlı Malaya Yüksek Mahkemesi, Borneo Yüksek
Mahkemesi ve diğer bağımsız mahkemelere
âittir.Malezya dünyâ politikasına “bağlantısız” bir
ülke olarak katılır. Güneydoğu Asya Milletler Teşkilâtı
üyesidir. Dış politikasında “İslâm Birliği”
için çalışmalar yapmaktadır.
Ekonomi
Güneydoğu Asya ülkeleri içerisinde yıllık
kalkınma oranı en fazla olan ülkelerden biridir.
Malezya, ekonomik açıdan kendi kendine yeterlidir.
Enflasyonu düşük, güçlü bir sermâye
yatırımına sâhip ekonomisi, sürekli gelişme içerisindedir.
İşşizlik oranı % 7 civârındadır. Önceleri
kauçuk ve kalaya bağlı kalan ekonomisi,
1980 yılından sonra daha başka alanlara da sarkmıştır.
Serbest dış alım ve hür teşebbüsün tesirindeki
ekonomi 1980 yılında % 8,5’luk artış
hızı göstermiştir. Kişi başına düşen millî gelir
2000 dolardır. Yıllık millî hâsılanın % 18’ini
îmâlâtçılık, % 23’ünü tarım, % 4 ’ünü de mâdencilik
teşkil eder.En önemli ürünleri kauçuk, hindistancevizi,
pirinç, muz, patates, ananas, hurma, kopra, manyok,
mısır, çay, baharat, tütün ve yerfıstığıdır.
Orman ürünleri bakımından oldukça zengin olup,
özellikle kerestesi çok makbuldür.
Mâden bakımından da zengin bir ülke olan
Malezya, kalay üretiminde dünyâ birincisi olup,
dünyâ kalay üretiminin % 70’ini karşılar. Diğer
önemli mâdenleri demir, boksit, petrol, manganez,
altın, tungsten ve titandır. Sanâyide Güneydoğu
Asya ülkeleri arasında ileri bir seviyededir.
Başlıca ihrâcatı kalay, kauçuk, demir filizi,
boksit, kereste, teneke kutu ve palmiye yağıdır.
Ayrıca az miktarda petrol de ihraç edilir.
Buna karşılık dışardan makina, kimyevî maddeler,
teknik araç ve gereçler almaktadır. Balıkçılık
ve turizm diğer önemli gelir kaynaklarıdır.
U
laşım: Güney istikâmetindeki kara ve demiryolu
fazla modern olmayıp Johore Boğazına
doğru uzanır. Çoğu şose şeklindedir. Johore Boğazı,
Singapur’a geçişi temin eder.
Malezya’nın hayatında su yolları önemli bir
yer alır. Halkın çoğu, su yollarına veya deniz kıyısına
yakın yerlerde oturur. Bâzı yerler sık ormanlarla
kaplıdır. Bu bölgelerde ilerlemek çok
zordur. Bu sebeple su yolları, en kullanışlı ve en
pratik ulaşım şeklidir.
Nehirlerin boyları uzun değildir.-Ekserisi kuzey-
güney istikâmetinde akarlar. Saravak ve Sabah’daki
nehirler, Güney Çin Denizi ve Sulu Denizine
dökülür. Saravak’taki 565 km’lik Rejang
Nehrinin üçte biri ulaşıma elverişlidir. Sabah’ın en
mühim ulaşım vâsıtası, Kinabatangan Nehridir.