MANNERHEIM, Baron Carl Gustav Emil

MANNERHEIM, Baron Carl Gustav
Emil; Fin Mareşali ve devlet adamı. Mareşal Baron
Carl Gustav Emil Mannerheim, 4 Haziran 1867’de
Villnasturku’da doğdu ve 27 Ocak 1951 târihinde Lausanne’da
öldü. Mensup bulunduğu âilede hem İsveçli,
hem de Fin kanı vardır. Nik Olayeu Süvârî
Okulunda askerlik tahsilini bitirdikten sonra 1889’da
Rus ordusuna girdi. 1904-1905’teki Rus-Japon Harbine
ve 1914 yılında başlayıp, 1918’e kadar süren Birinci
Dünya Savaşma katıldı. Rus Erkân-ı Harbiyesi
tarafından Orta Asya’nın keşfedilmemiş bölgelerinde
tetkik seyâhati yapmaya memur edildi.
Birinci Dünya Harbinin başında Hassa Süvârî
Alay Komutanı iken harbin sonunda Romanya’daki
süvârî kolordusu komutanlığına getirildi.
Rusya’daki Bolşevik ihtilâlinden sonra asıl vatanı
Finlandiya’ya dönen Mannerheim, 1917 ihtilâlinden
sonra Finlandiya’nın bağımsızlığı için
çarpışan orduların başında komünistleri Tampere’de
bozguna uğratarak dağıttı. 14 Aralık 1918’de
Finlandiya Kral nâibi seçildi. 1919-1931 arasında
yarı emekli hayatı sürmüş, 193l ’de Müdafaa-i
Meclis Başkanı olmuştur. İkinci Dünyâ Savaşında
Finlandiya’nın Sovyetler Birliği’ne karşı Manerheim adı verilen savunma hattı ile direnmesini
sağladı (1939-1940). 1941-1944 yılları arasında
Almanya ile birlikte Sovyetlere karşı savaştı.
Ryti’nin istifâsı üzerine 1 Ağustos 1944’ten
1946’ya kadar cumhurbaşkanlığı yaptı.
4 Mart 1946’da, sağlık sebebiyle istifâ ederek
İsviçre’ye çekildi ve 27 Ocak 1951 târihinde Lozan’da
öldü.
Eserleri: Across Asia from West to East
(Asya’da Batıdan Doğuya Gezi, 2 cild, 1940);
1907 yılında Rus ordusunda görevliyken gittiği
Orta asya ve Çin’de atla yaptığı inceleme gezisinde
Sarı Uygurlarla kalmış, bunlarla ilgili gözlem ve
araştırma notlarını A visit to the Saro and Sbera
Yögurs (Journal de la Societe Finno-Ougrienne,
XXVII, 2; 1911) isimli yazısında değerlendirmiştir.
Minnen (Hâtıralar, 1951-1953). Mannerheim
bu araştırma bilgilerini yeni incelemelerle
genişletmiştir. Mannerheim’den sonra Sarı
Uygurcayı inceleme ve araştırmayı S.E. Malov
sürdürmüştür. Türkçenin şîveleri içinde özel bir
öneme sahip Sarı Uygurlar arasında W.W.Rockhill,
G.N.Potanin gibi araştırmacılar da inceleme ve
araştırmada bulunmuşlardır.